Sprzedaż samochodu księguje się z podatkiem

Od początku kwietnia sprzedając samochód służbowy, trzeba naliczyć VAT i nie ma znaczenia, czy przy zakupie podatnik potrącił całość lub część podatku. Wcześniej było inaczej. Jeżeli przy zakupie auta można było odliczyć tylko 50 proc. lub 60 proc. podatku naliczonego (odpowiednio nie więcej niż 5 tys. lub 6 tys. zł), przy zbyciu przysługiwało zwolnienie. Wynikało ono z par. 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz.U. z 2013 r. poz. 1722). Teraz już przepis ten nie obowiązuje.

Ewidencja transakcji

Dlatego sprzedaż auta będącego środkiem trwałym trzeba zaksięgować z podatkiem: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne (w wartości netto) i strona Ma konta 224 - Rozliczenie VAT należnego - wartość VAT należnego.

W księgach trzeba też ująć wpływ środków od kontrahenta na rachunek bankowy: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy, strona Ma konta 240 - Inne rozrachunki. A następnie wyksięgować auto: strona Wn konta 050 - Umorzenie środków trwałych - do wysokości dotychczasowego umorzenia, strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne - w wysokości nieumorzonej, strona Ma konta 010 - Środki trwałe.

Korekta daniny

Jednak to nie wszystkie zapisy, które przedsiębiorcy muszą zrobić w księgach rachunkowych w związku ze sprzedażą samochodu osobowego. Kolejne dotyczą korekty VAT. Ponieważ nie ma już zwolnienia przy zbyciu, w ustawie o VAT wprowadzono system korekt, który pozwala odzyskać część podatku nieodliczonego przy nabyciu. Jednak dotyczy to tylko sytuacji, gdy do sprzedaży dochodzi przed upływem pięciu lat (tj. 60 miesięcy) od zakupu. Chodzi o to, że jeżeli przedsiębiorca sprzedaje auto, od którego odliczył tylko część podatku, to takie zbycie traktowane jest jako zmiana sposobu użytkowania z mieszanego (czyli również do celów prywatnych) na wyłącznie do działalności. Dlatego można odzyskać dodatkową część podatku. W przypadku aut o wartości do 15 tys. zł korekta jest możliwa, o ile do ich sprzedaży dojdzie przed upływem 12 miesięcy od zakupu. Zasada ta dotyczy zarówno samochodów zakupionych przed 1 kwietnia br., jak i po tej dacie. Korektę VAT ujmuje się jako pozostałe przychody operacyjne.

Transakcja z nowym pojazdem

Przykładowo w maju br. spółka kupiła samochód osobowy za 98,4 tys. zł (w tym 18,4 tys. zł VAT). Nie prowadzi ewidencji jego przebiegu. A to oznacza, że podatnik nie mógł odliczyć całego podatku, ale tylko 50 proc. tj. 9,2 tys. zł. Auto zostało ujęte w księgach rachunkowych jako środek trwały w wartości 107,6 tys. zł (w tym nieodliczony VAT). Zgodnie bowiem z art. 28 ust 8. ustawy o rachunkowości cena nabycia, tj. wartość, po której ujmuje się w księgach auto, obejmuje ogół kosztów poniesionych w czasie przyjęcia do używania, w tym również m.in. niepodlegający odliczeniu VAT.

Jeżeli samochód ten zostanie sprzedany w grudniu 2015 r., podatnik będzie mógł odliczyć część podatku, którego nie potrącił przy zakupie. Jeżeli sprzedaż nastąpi w dwudziestym miesiącu (grudzień 2015 r.), licząc od miesiąca, w którym auto zostało kupione (maj 2014 r.), to pozostały okres, licząc z miesiącem sprzedaży, wyniesie 41 miesięcy. Podatnik będzie więc mógł w deklaracji za grudzień ująć podatek naliczony w wysokości 41/60 podatku nieodliczonego w deklaracji za maj 2014 r. (wtedy nie odliczył 9,2 tys. zł). Odzyska więc jeszcze 6287 zł (9,2 tys. zł x 41/60).

Podatek ten zostanie ujęty zapisem: strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

PRZYKŁAD

Sprzedaż

W maju 2013 r. spółka kupiła samochód osobowy za 123 tys. zł (w tym VAT, czyli 23 tys. zł). Odliczyła 6 tys. zł podatku. Sprzedając samochód w czerwcu 2014 r., musiała naliczyć VAT. Zainkasowała 79,95 tys. zł (w tym VAT). Podatnik może też skorygować podatek naliczony wynoszący 47/60 podatku nieodliczonego w deklaracji za maj 2013 r. (wtedy zapłacił 23 tys. zł VAT, odliczył 6 tys. zł, kwota nieodliczona wyniosła 17 tys. zł). Przedsiębiorca może w deklaracji za czerwiec ująć podatek naliczony w wysokości 13 317 zł (47/60 x 17 tys. zł).

Wartość początkowa środka trwałego w księgach rachunkowych to 117 tys. zł. Dotychczasowe umorzenie to 25,5 tys. zł.

Objaśnienia do schematu:

1. Wystawienie faktury za sprzedany środek trwały - 79 950 zł: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki:

a) wartość netto 65 000 zł: Ma konto 760 - Pozostałe przychody operacyjne (w wartości netto);

b) VAT należny 13 317 zł: Ma konto 224 - Rozliczenie VAT należnego.

2. Wpływ środków za sprzedany środek trwały na rachunek bankowy 79 950 zł: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy, strona Ma konta 240 - Inne rozrachunki.

3. Wyksięgowanie środka trwałego 117 000 zł: strona Ma konta 010 - Środki trwałe:

a) w wysokości dotychczasowego umorzenia 25 500 zł: strona Wn konta 050 - Umorzenie środków trwałych;

b) w wysokości nieumorzonej 91 500 zł: strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne;

4. Korekta VAT nieodliczonego przy zakupie 13 317 zł: strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).