Jak zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami zmian w rozliczeniach akcyzowych

@RY1@i02/2009/189/i02.2009.189.086.006b.101.jpg@RY2@

Wojciech Krok, doradca podatkowy z Kancelarii Parulski & Wspólnicy

doradca podatkowy z Kancelarii Parulski & Wspólnicy

Ciągłe zmiany w zwolnieniach od akcyzy stanowią istotny problem dla podatników akcyzy. Muszą oni stale weryfikować oraz dostosowywać swoją działalność do projektowanych zmian w akcyzie. Zmiana określonego warunku formalnego w praktyce może powodować, że dana czynność/transakcja przestaje już być zwolniona od akcyzy. W efekcie również kontynuowanie danej działalności czy też transakcji staje się nieopłacalne, biorąc pod uwagę wysokość stawek akcyzy. Inna kwestia to uzasadnienie wprowadzanych zmian. Uzasadnienie do projektu zmiany ustawy jest wyrazem niepokojącej, ale częstej - szczególnie w podatku akcyzowym - praktyki ustawodawcy, aby eliminować wady konstrukcyjne lub nieścisłości w przepisach ze skutkiem wstecznym, określając zmiany jako doprecyzowujące. Takie stanowisko nie znajduje wprawdzie uzasadnienia na gruncie zasad wykładni przepisów prawa, jednak jest często akceptowane przez organy podatkowe. Wiąże się to z istotnym ryzykiem dla podatnika. W momencie ewentualnej kontroli czy postępowania u podatnika, okazuje się bowiem, że powinien on stosować się do zasad, które nie wynikają z brzmienia przepisów w badanym okresie, ale z późniejszych, doprecyzowujących zmian.

Takie sytuacje są szczególnie trudne właśnie dla podatników akcyzy. Wielu z nich podlega stałemu nadzorowi podatkowemu, gdzie praktycznie wszystkie operacje gospodarcze muszą być uzgadniane z pracownikami urzędu celnego. Niestety, w sytuacji gdy pojawia się inna interpretacja przepisów ustawy akcyzowej, wynikająca chociażby z takich doprecyzowujących zmian, okazuje się, że wcześniejsze uzgodnienia z urzędem celnym, nawet w formie pisemnej, nie chronią podatnika przed koniecznością zapłaty podatku i odsetek. W praktyce szczególny nadzór podatkowy stara się pomóc podatnikom, jednak należy pamiętać, że często lokalni urzędnicy nie wiedzą, jakie były założenia wprowadzenia danego przepisu. W efekcie tego rodzaju ustalenia nie tylko, że nie są wiążące, ale mogą okazać się mylące dla podatnika. Negatywne skutki występują dopiero na etapie kontroli prawidłowości rozliczania akcyzy przez Referat Podatku Akcyzowego w lokalnym urzędzie celnym.

Dlatego też bardzo ważne jest ograniczanie ryzyka podatnika poprzez uzyskiwanie w kwestiach kluczowych dla jego działalności, które mogą być - nawet potencjalnie - przedmiotem kontrowersji, pisemnych interpretacji przepisów prawa. W zakresie zdarzeń przyszłych taka interpretacja chroni podatnika przed zapłatą podatku, a nawet w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego stanowi istotny argument potwierdzający stanowisko podatnika (np. w sporze ze szczególnym nadzorem).

Co więcej, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej nie przewidziano automatycznego wygasania interpretacji indywidualnych, w sytuacji gdy zmienia się brzmienie przepisu, którego dotyczą. Podatnik będzie więc chroniony interpretacją do czasu, aż zostanie mu doręczona zmieniona interpretacja. Ochrona rozciąga się do końca okresu rozliczeniowego (w przypadku akcyzy - miesiąca), w którym doręczono zmienioną interpretację. Podatnik uzyskuje więc trochę czasu na dostosowanie swojej działalności do zmieniających się przepisów.

(EM)