Czy do zwolnienia z PCC rzeczy z aukcji potrzebna jest faktura

Zatem czy do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych wymagana jest faktura VAT wystawiona przez sprzedawcę lub inny dokument zaświadczający o naliczeniu VAT od tej sprzedaży? Czy jeśli kupujący nie otrzyma takiej faktury, to jest to jednoznaczne z powstaniem obowiązku podatkowego w PCC?

O odpowiedź poprosiliśmy Izbę Skarbową w Szczecinie i Wojciecha Kotowskiego, doradcę podatkowego w kancelarii Ożóg i Wspólnicy.

Obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu sprzedaży rzeczy ciąży wyłącznie na kupującym. Podatnik zobowiązany jest do złożenia w swoim urzędzie skarbowym w terminie 14 dni od zawarcia transakcji deklaracji PCC-3 oraz zapłaty podatku wynoszącego 2 proc. wartości rzeczy. W przypadku, gdy podana wartość odbiegać będzie od cen rynkowych, naczelnik urzędu skarbowego może wezwać podatnika do dokonania jej korekty.

Bez względu na status prawny sprzedającego, zwolnione od podatku od czynności cywilnoprawnych są transakcje o wartości poniżej 1000 zł, tym samym na większości kupujących na aukcjach internetowych nie spoczywają obowiązki podatkowe z tytułu dokonanych zakupów. Należy podkreślić, że kwota limitu powinna być odnoszona do poszczególnych rzeczy ruchomych, a nie do wielu rzeczy ruchomych będących np. przedmiotem jednej umowy sprzedaży.

Kupujący nie zapłaci podatku od czynności cywilnoprawnych również wtedy, gdy podmiot dokonujący sprzedaży z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowany podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniony z tego podatku. Na prawo do zwolnienia nie ma wpływu fakt, czy obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług przekształci się w zobowiązanie podatkowe w tym podatku, a zobowiązana strona w ogóle ujawni fakt dokonania czynności w deklaracjach podatkowych lub zapłaci podatek.

Potwierdzeniem dokonania sprzedaży przez podmiot podlegający opodatkowaniu lub zwolnieniu z VAT jest wystawienie faktury VAT, paragonu fiskalnego (czynny podatnik VAT) lub rachunku (podmiot zwolniony z VAT). Zastrzeżenie przez sprzedającego, iż nie wystawia faktur, powinno budzić sporo podejrzeń, co do legalności działalności podmiotu (czy podmiot dokonał w ogóle rejestracji prowadzonej przez siebie działalności) oraz rzetelności w rozliczeniach z fiskusem. Rozsądne byłoby więc unikanie transakcji, których późniejsze udokumentowanie przed organami skarbowymi - a tym samym wykazanie własnego prawa do zwolnienia podatkowego - będzie niemożliwe. W celu weryfikacji wiarygodności danych podanych przez kontrahenta, kupujący ma możliwość zwrócenia się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla siedziby sprzedawcy z wnioskiem o potwierdzenie, czy jest on zarejestrowanym podatnikiem VAT. W wykazie tym nie będą jednak uwzględnieni podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług, którzy nie dokonali rejestracji jako podatnicy VAT ze względu na nieosiągnięcie określonego przychodu ze sprzedaży.

@RY1@i02/2010/246/i02.2010.246.086.015a.001.jpg@RY2@

Wojciech Kotowski, doradca podatkowy w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Dokonując zakupu określonych towarów, również w przypadku zakupu na aukcji internetowej, zawierana jest ze sprzedawcą tego towaru umowa cywilnoprawna - umowa sprzedaży. Należy pamiętać, że sprzedaż jest czynnością, z którą przepisy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) wiążą, co do zasady, powstanie obowiązku podatkowego. Niemniej, zanim stwierdzimy konieczność odprowadzenia podatku w przedstawionej sytuacji, należy zweryfikować, czy nie zachodzą przesłanki zastosowania wyłączenia lub zwolnienia z opodatkowania PCC.

Podatek od czynności cywilnoprawnych jest zasadniczo podatkiem obciążającym obrót dokonywany poza działalnością profesjonalną. Przyjmuje się bowiem, że obrót dokonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest opodatkowany podatkiem od towarów i usług (VAT). Powyższe rozróżnienie potwierdza również art. 2 ust. 4 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.). Przepis ten stwierdza bowiem, że zasadniczo czynności cywilnoprawne nie podlegają opodatkowaniu PCC, jeżeli jedna ze stron takiej transakcji jest opodatkowana VAT lub z VAT zwolniona, z określonymi wyjątkami. Nie jest przy tym istotne, czy powstanie zobowiązanie podatkowe w VAT oraz czy podatek ten zostanie przez sprzedawcę zapłacony. Przepis art. 2 ust. 4, wskazany powyżej, nie odwołuje się do statusu stron transakcji (tj. ich rejestracji jako podatników VAT), gdyż nie jest to czynnik decydujący dla stwierdzenia, że dana czynność podlega opodatkowaniu VAT (lub zwolnieniu z tego podatku).

Naturalnie, ustalenie, czy dana transakcja podlega opodatkowaniu VAT, może sprawiać nabywcy określone problemy. Jednocześnie jest to informacja bardzo istotna dla ustalenia konsekwencji podatkowych, gdyż w przypadku konieczności odprowadzenia PCC z tytułu dokonania danej transakcji, obowiązek ten spoczywa właśnie na nabywcy. Jeżeli dany podmiot wystawi fakturę VAT lub paragon, nie ma wątpliwości, że dana transakcja podlega VAT, skutkiem czego nie podlega ona opodatkowaniu PCC. Więcej wątpliwości może zaistnieć w sytuacji, w której sprzedawca nie wystawia żadnych dokumentów zakupu. Wówczas istnieje ryzyko konieczności opodatkowania transakcji. Jednocześnie warto zwrócić uwagę, czy charakter akcji internetowej, prowadzonej przez danego sprzedawcę, nie sugeruje, że dokonuje sprzedaży w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej, która zasadniczo podlega VAT. Wskazywać na to może np. liczba przedmiotów wystawionych w ramach aukcji, liczba prowadzonych aukcji innych produktów etc. Powyższe informacje mogą być wskazówką, że w istocie dokonywane przez sprzedawcę transakcję stanowią sprzedaż podlegającą VAT (lub z VAT zwolnioną).

Ustawa o czynnościach cywilnoprawnych nie precyzuje, w jaki sposób należy potwierdzić podleganie danej transakcji przepisom o VAT. Brak paragonu lub faktury nie oznacza konieczności automatycznego opodatkowania PCC. W danej sytuacji sprzedawca mógł bowiem nie dopełnić obowiązków dokumentacyjnych, co nie wyklucza zarówno stwierdzenia, że dana sprzedaż jest opodatkowana VAT, jak też jego obowiązku odprowadzenia należnego VAT. Niemniej podkreślić należy, że z punktu widzenia praktycznego i dowodowego, na wypadek ewentualnych wątpliwości najlepiej mieć jednoznaczną informację o podleganiu przedmiotowej transakcji VAT, którą dany konsument uzyska w drodze potwierdzenia w formie rachunku, paragonu lub faktury.

Jednocześnie warto mieć na uwadze, że przepisy o PCC zwalniają z opodatkowania tym podatkiem sprzedaż towaru (rzeczy ruchomych), jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1 tys. zł. Wynika to z art. 9 pkt 6 ustawy o PCC. Podstawa opodatkowania w PCC jest obliczana na podstawie wartości rynkowej rzeczy. Jeżeli więc dokonujemy zakupu towaru o wartości poniżej wskazanej kwoty, pomijając wątpliwości, czy należy tu stosować wyłączenie z art. 2 ust. 4 czy też nie, nie ma obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Zaznaczyć jednak należy, że powyższe zwolnienie odnosi się do rzeczy ruchomych, więc sprzedaż praw (np. licencji) nie będzie nim objęta.

Opr. Łukasz Zalewski

Art. 2 ust. 4, art. 9 pkt 6 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).