Z jakimi kosztami może się wiązać pomoc między spółkami

doradca podatkowy, partner w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/113/i02.2010.113.086.016b.001.jpg@RY2@

Paweł Tomczykowski, doradca podatkowy, partner w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

W przypadku przepisów dotyczących tzw. cienkiej kapitalizacji krąg podmiotów, które im podlegają, został określony dość wąsko. W związku z tym istnieje możliwość takiego ukształtowania wzajemnych rozliczeń, by podmioty wypłacające odsetki od pożyczek mogły w pełnej wysokości zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodu. Działania te nie zwalniają jednak z obowiązku określenia przez podmioty powiązane wzajemnych stosunków na zasadach rynkowych (arm’s length), co w konsekwencji powoduje konieczność zapłaty odsetek i ich opodatkowania.

Niedogodności te są przez cash pooling skutecznie niwelowane. Organy podatkowe wielokrotnie potwierdzały, że w przypadku gdy pool-liderem jest niepowiązany kapitałowo z innymi uczestnikami systemu bank, przepisy dotyczące cen transferowych i niedostatecznej kapitalizacji nie mają zastosowania. Przykładem takiego rozstrzygnięcia są np. interpretacje indywidualne ministra finansów z 18 grudnia 2009 r. (nr IPPB3/423-640/09-3/PD) i z 11 lutego 2010 r. (nr IPPB3/423-870/09-4/AG).

Z podatkowego punktu widzenia największą zaletą cash poolingu jest jednak możliwość ograniczenia za jego pomocą obciążeń, które w przypadku udzielania pożyczek wiązałyby się z PCC. Cash pooling nie tylko nie został uwzględniony w katalogu czynności opodatkowanych PCC, ale też jako umowa cechuje się znacznymi odrębnościami w stosunku do uwzględnionej w ustawie o PCC umowy pożyczki. W najczęściej spotykanej postaci cash poolingu, gdzie pool-liderem jest bank, uczestniczący w systemie podmiot mający w dyspozycji wolne środki nie zobowiązuje się do przekazania ich konkretnemu potrzebującemu ich podmiotowi, ale jedynie godzi się na pozostawienie ich we wspólnej puli. Podobnie podmiot zwracający środki nie czyni tego na rzecz konkretnego uczestnika systemu. Kolejnym argumentem wskazującym na niepodleganie umowy cash poolingu opodatkowaniu PCC jest zaliczenie jej do katalogu usług pośrednictwa finansowego, które podlegają zwolnieniu z VAT. Tymczasem na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o PCC opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają umowy, z których tytułu przynajmniej jedna ze stron podlegałaby opodatkowaniu VAT lub była z niego zwolniona. Przykładem rozstrzygnięcia, w którym minister finansów zaaprobował takie tezy, jest interpretacja indywidualna z 5 maja 2010 r. (nr IPPB2/436-38/10-4/AF).

Rozpatrując podatkowe skutki, jakie mogą wynikać z umowy cash poolingu, należy jednak pamiętać, że jest to tzw. umowa nienazwana, której treść swobodnie określają strony. W związku z tym każdą umowę tego typu należy rozpatrywać odrębnie. Ponadto, mimo że umowy cash poolingu są spotykane coraz powszechniej, a organy podatkowe w większości przypadków wydają korzystne dla podatników rozstrzygnięcia co do ich skutków, warto każdorazowo zabezpieczyć się przed ewentualnym ryzykiem przez uzyskanie korzystnej interpretacji organów podatkowych.

(EM)