Jaką klasyfikację stosować w akcyzie przed i po 1 marca 2009 r.

@RY1@i02/2011/055/i02.2011.055.086.0016.001.jpg@RY2@

Paweł Bębenek, menedżer w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Działania organów podatkowych należy uznać za niezgodne z prawem, ponieważ wynikają wyłącznie z nieprawidłowej interpretacji przedmiotu opodatkowania w związku z zastosowaniem błędnej klasyfikacji statystycznej. Oczywiste jest, że dla określenia przedmiotu opodatkowania (w tym, czy dany towar w ogóle podlega akcyzie) niezbędne jest jego zidentyfikowanie. Identyfikacji dokonuje się przez przyporządkowanie danego towaru do odpowiedniego grupowania statystycznego - obowiązującej w danym okresie czasu klasyfikacji statystycznej, a następnie przypisanie właściwego kodu statystycznego i porównanie wyniku z zakresem przedmiotowym wyrobów objętych akcyzą wynikającym z przepisów ustawy i rozporządzeń wykonawczych z uwzględnieniem stosownych stawek podatku, zwolnień i wyłączeń z opodatkowania. Podstawą dokonania prawidłowej klasyfikacji wyrobu jest zastosowanie właściwego (obowiązującego w danym okresie, za jaki chcemy dokonać wykładni prawa) aktu. I tak, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, obowiązującej do 28 lutego 2009 r., właściwą klasyfikacją statystyczną dla transakcji krajowych w zakresie akcyzy była Polska Klasyfikacja Towarów i Usług. Wszelkie jej zmiany nie powodowały zmian zasad opodatkowania. W dniu, w którym weszła w życie ustawa (częściowo był to już 1 marca 2004 r.), nadal obowiązywała klasyfikacja PKWiU z 1997 r. Mimo że została ona następnie zastąpiona klasyfikacją z 2004 r., a ta klasyfikacją z 2008 r., to zmiany te nie spowodowały zmian w zasadach opodatkowania (co wynikało zarówno z przepisów ustawy akcyzowej, jak i poszczególnych przepisów kolejnych PKWiU). Bezspornie zatem dla transakcji krajowych przez cały okres obowiązywania ustawy z 2004 roku należało stosować w transakcjach krajowych PKWiU z 1997 r. I nie ma żadnej prawnej możliwości, aby organy podatkowe zastosowały w tym przypadku (choćby pomocniczo) inną klasyfikację, w tym Scaloną Nomenklaturę - CN, która miała zastosowanie w tym okresie dla transakcji zagranicznych. Nie uprawnia do tego nawet sytuacja, w której według CN dany wyrób podlega opodatkowaniu akcyzą (np. w imporcie), a według PKWiU nie jest tym podatkiem objęty (przy sprzedaży na terytorium RP).

Podatnicy posiadają odmienną sytuację prawną. Zgodnie bowiem z wykładnią dyrektywy, jeżeli zastosowanie klasyfikacji PKWiU z 1997 r. daje zgoła odmienny skutek niż stosowanie klasyfikacji CN (na podstawie której funkcjonuje prawo wspólnotowe w zakresie akcyzy), to podatnik ma pełne i niepodważalne prawo wybrać sposób identyfikacji danego wyrobu akcyzowego zharmonizowanego według klasyfikacji, która wywołuje korzystniejszy dla niego skutek podatkowy. Wyrobów niezharmonizowanych ta zasada jednak nie dotyczy.

Jeżeli natomiast chodzi o przepisy ustawy akcyzowej z 6 grudnia 2008 r. - obowiązujące od 1 marca 2009 r. - to dla celów tej ustawy stosuje się w każdym obszarze (krajowym i zagranicznym) klasyfikację CN. Niemniej jednak przypomnieć należy, że zmiana klasyfikacji statystycznej nie może powodować zmian zasad opodatkowania. Jednocześnie z uzasadnienia do projektu ustawy akcyzowej, która weszła w życie 1 marca 2009 r., wynika jednoznacznie, że zmiana klasyfikacji nie wpłynie na zmianę zakresu wyrobów objętych akcyzą. Jedynym skutkiem odejścia od klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie PKWiU będzie dla podatników, którzy posługiwali się tym kodem, przypisanie wyrobom akcyzowym właściwego kodu CN. Wydaje się zatem, że zgodnie z życzeniem ustawodawcy ratio legis tej zmiany jest wyłącznie przypisanie nowego kodu klasyfikacyjnego, a nie zmiana zasad opodatkowania, która z nowym przyporządkowaniem statystycznym mogłaby się wiązać.

EM