Przeznaczenie oleju decyduje o akcyzie

Od tego, jakie jest przeznaczenie produktu, zależy, czy podlega on opodatkowaniu akcyzą i jaką stawką. Także bowiem przepisy regulujące wysokość stawki akcyzowej odwołują się w wielu przypadkach do przeznaczenia wyrobu. Jego ustalenie ma ogromne znaczenie m.in. dla całej gamy olejów (w tym smarowych) oraz produktów chemicznych, które podlegają opodatkowaniu tylko wówczas, gdy są przeznaczone na cele opałowe lub napędowe.

Przepisy podatkowe nie wyjaśniają, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu przeznaczenia wyrobu. Można zatem teoretycznie rozważać wiele aspektów, w tym przede wszystkim skład i właściwości fizykochemiczne wyrobu lub sposób prezentacji i jego generalnego wykorzystania na rynku. W praktyce jednak nieraz tego typu rozważania prowadzą do rozbieżnych wniosków, co przekłada się na niebezpieczeństwo powstania zaległości podatkowych w akcyzie.

Warto zauważyć, że w art. 96 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.) ustawodawca definiuje paliwa silnikowe oraz paliwa opałowe jako wyroby akcyzowe, które są przeznaczone do użycia, oferowane na sprzedaż lub używane, odpowiednio, do napędu silników spalinowych lub do celów opałowych. Na tej podstawie można by zatem wnioskować, że przeznaczenie danego wyrobu jest czymś zupełnie innym niż kwestie dotyczące oferty i faktycznego jego zużycia, a w konsekwencji, że podstawowe, jeżeli nie jedyne, znaczenie mają właściwości fizykochemiczne wyrobu. Taki pogląd byłby jednak zbytnim uproszczeniem i nie rozwiązywałby problemu wyrobów podwójnego zastosowania. Analizując przeznaczenie danego wyrobu, nie można pominąć, że wspólnotowe uregulowania podatkowe wynikające z dyrektywy energetycznej dotyczą wszystkich produktów wykorzystywanych "energetycznie", zaś nie dotyczą produktów energetycznych, także wymienionych w dyrektywie, ale wykorzystywanych do celów innych niż grzewcze lub napędowe (np. wyrok NSA z 22 września 2010 r., sygn. akt I GSK 1075/09).

Z drugiej strony, sam sposób wykorzystania wyrobu także nie powinien bezwzględnie determinować jego ogólnego przeznaczenia. Wniosek taki łatwo sprowadzić do absurdu. Przykładowo okoliczność, że niektórzy wykorzystują olej spożywczy zakupiony w sklepie w celach napędu samochodu, nie skutkuje tym, że sklepikarz staje się podatnikiem akcyzy z uwagi na sprzedaż wyrobu przeznaczonego do celów napędowych.

Analiza orzecznictwa sądowego nie pozwala, niestety, na wskazanie precyzyjnych kryteriów ustalania przeznaczenia danego produktu. Wystarczy zasygnalizować, że istnieje grupa orzeczeń, w których przeznaczenie danego wyrobu zostało uzależnione od oświadczenia nabywcy złożonego w odpowiedniej formie i czasie o tym, jak zamierza wykorzystać nabywany wyrób akcyzowy. Mowa tu przede wszystkim o orzeczeniach w sprawach opodatkowania akcyzą lekkiego oleju opałowego, które wskazują, że przeznaczenie oleju na cele grzewcze nie występuje w razie nieodebrania oświadczenia lub odebrania oświadczenia wadliwego bądź też po właściwym terminie, co w konsekwencji uzasadnia nałożenie sankcyjnej stawki podatku. O sprzedaży oleju na cele opałowe lub inne, jak wskazują te orzeczenia, decyduje ujawniony przy zbyciu zamiar nabywcy przeznaczenia oleju opałowego na te cele (np. wyrok NSA z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 311/10).

Niedostateczna precyzja przepisów podatkowych jest przyczyną niepewności prawa i w istotny sposób wpływa na zmniejszenie poczucia bezpieczeństwa podatkowego. Zmusza to podatników do gromadzenia m.in. ekspertyz na temat właściwości oferowanych produktów oraz tam, gdzie to jest możliwe, występowania z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów podatkowych.

@RY1@i02/2012/030/i02.2012.030.071000200.802.jpg@RY2@

Tomasz Stanek, doradca podatkowy w zespole podatku akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Tomasz Stanek

doradca podatkowy w zespole podatku akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy