Sankcyjna stawka także przy pożyczce

Na zawarte wcześniej umowy pożyczki podatnicy powołują się zwykle w postępowaniach o nieujawnione źródła przychodów. Zastosowanie w takich przypadkach ma sankcyjna, 20-proc. stawka podatku od czynności cywilnoprawnych. Jak orzekł jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyrok z 16 listopada 2011 r., I SA/Wr 717/11, nieprawomocny), sankcyjna stawka PCC dotyczy każdego postępowania (czynności sprawdzające, postępowanie podatkowe lub kontrolne, kontrola podatkowa), w którym podatnik powoła się na zawarcie umowy pożyczki, a nie tylko do postępowań w sprawie nieujawnionych źródeł.

Wyjaśnijmy, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych czynność zawarcia pożyczki powoduje powstanie obowiązku zapłaty podatku od takiej transakcji w wysokości 2 proc. wartości pożyczki.

Sąd zwrócił jednak uwagę, że aby nałożyć wyższą, 20-proc. stawkę podatku, organ podatkowy musi ustalić, że podatnik nie zapłacił podatku od umowy pożyczki w momencie trwania procedury podatkowej lub skarbowej.

W omawianej sprawie skarżący w toku kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. powołał się na umowę pożyczki z 25 listopada tego roku. Złożył też oświadczenie, z którego wynikało, że kupił środek trwały m.in. ze środków uzyskanych z pożyczek od osób fizycznych. Organ ustalił, że podatnik nie uiścił PCC od tych umów.

Skarżący twierdził jednak, że organ kontroli nie może na niego nałożyć sankcyjnej, 20-proc. stawki podatku, ponieważ może to nastąpić dopiero po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, a więc po wygaśnięciu obowiązku zapłaty podatku według normalnej, 2-proc. stawki.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego. W opinii WSA sankcyjną stawkę należy stosować zawsze, gdy podatnik w trwającym postępowaniu powołuje się na umowę pożyczki, od której nie uiścił podatku. Dodał, że użyte w art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy o PCC wyrażenie "powołanie się" powinno być rozumiane nie jako inicjowanie czegoś, lecz wskazywanie na coś niezależnie od formy ujawnienia.

Odnosząc się do omawianego przypadku, sąd stwierdził, że nie ma znaczenia fakt, że skarżąca nie osiągnęła przysporzenia majątkowego, oraz to, że nie ponosi winy za niezapłacenie podatku. Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter obiektywny. A zatem istotny jest fakt zawarcia umowy, brak zapłaty podatku oraz ujawnienie umowy pożyczki w toku postępowania kontrolnego.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).