Ważna jest treść, a nie nazwa

Sprawa dotyczyła jednego ze współwłaścicieli lokali, z których każdy stanowi odrębną nieruchomość. Współwłaściciele postanowili najpierw znieść odrębną własność, przywrócić udziały, które istniały pierwotnie, a następnie ponownie ustanowić odrębną własność, z tym że nie wszystkich, a jedynie wybranych, kilku lokali. W wyniku takiej umowy współwłaściciele dokonaliby wzajemnych spłat, ale ponieważ należności te zbilansowałyby się, to w konsekwencji wniesione dopłaty tytułem wzajemnych rozliczeń byłyby niewielkie.

Spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy współwłaściciel będzie musiał zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych. Sądził, że nie będzie miał takiego obowiązku, bo wśród czynności podlegających PCC nie ma umowy o wyodrębnienie własności lokali.

Nie zgodził się z nim dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach. Uznał, że umowa zawarta przez współwłaściciela nie będzie umową o ustanowienie odrębnej własności lokali, lecz znoszącą współwłasność, a taka czynność jest objęta PCC.

Stanowisko to podtrzymał WSA w Krakowie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o PCC opodatkowaniu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat. Zwrócił też uwagę, że o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej opodatkowaniu, decyduje treść umowy (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa.

Sąd nie miał wątpliwości, że skutkiem prawnym czynności dokonanych przez współwłaściciela byłoby odpłatne zniesienie współwłasności. Nie miał ich również NSA. Sędzia Stefan Babiarz wyjaśnił, że umowa o ustanowienie odrębnej własności lokali była konsekwencją zniesienia współwłasności. Ponadto - dodał - skoro strony umowy będą musiały wnieść dopłaty, to należy uznać, że będzie to czynność podlegająca PCC. Nie podlegałaby opodatkowaniu umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokali. - Nie nazwa umowy, lecz jej treść rozstrzyga o tym, że stanowi ona lub nie przedmiot opodatkowania - powiedział sędzia.

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2288/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia