Jakie kary grożą za niepłacenie podatku od nieruchomości w terminie

MACIEJ MACHERA

konsultant w dziale doradztwa podatkowego Pricewaterhouse-Coopers, biuro w Katowicach

Osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej są obowiązane składać organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, w terminie do 15 stycznia. Obliczony w deklaracjach podatek od nieruchomości podatnicy obowiązani są wpłacać – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15. dnia każdego miesiąca.

Brak zapłaty raty podatku od nieruchomości skutkuje powstaniem zaległości podatkowej, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Wysokość odsetek jest uzależniona od stopy procentowej ustalanej przez Radę Polityki Pieniężnej. Obecnie wysokość odsetek za zwłokę wynosi 10 proc. w skali roku.

Jeżeli podatnik nie składa deklaracji na podatek od nieruchomości oraz nie płaci podatku, to wójt (burmistrz lub prezydent miasta) w celu wyegzekwowania powyższych należności może wszcząć kontrolę i postępowanie podatkowe.

Po przeprowadzeniu postępowania organ podatkowy wyda decyzję, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego spółki. Jeżeli decyzja stanie się ostateczna, podatnik zobowiązany będzie do zapłaty podatku w wysokości określonej w decyzji wraz z odsetkami.

Ponadto w związku z niepłaceniem podatku oraz brakiem składania deklaracji na podatek od nieruchomości osobom odpowiedzialnym za rozliczenia podatkowe w spółce grożą istotne konsekwencje karne skarbowe.

Jeżeli podatnik pomimo otrzymania ostatecznej decyzji wciąż nie będzie wywiązywał się ze swoich zobowiązań podatkowych, wówczas organ podatkowy będzie miał prawo do odzyskania niezapłaconej kwoty podatku w trybie egzekucji administracyjnej. Egzekucja może być prowadzona m.in. poprzez zajęcie rachunków bankowych lub egzekucję z nieruchomości.

Jeżeli organ podatkowy nie podjął kroków w celu odzyskania podatku, to podatnik ma wciąż możliwość dokonania samodzielnej korekty swojego postępowania i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Podjęcie takiego działania z inicjatywy podatnika może przynieść ponadto korzyść polegającą na uniknięciu odpowiedzialności karnej skarbowej osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe spółki.

Podatnik powinien zatem złożyć deklaracje na podatek od nieruchomości oraz wpłacić podatek wraz z odsetkami za zwłokę.

Jednocześnie z dokonaniem powyższych czynności, w celu uniknięcia kary za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można skorzystać z instytucji tzw. czynnego żalu. Żeby tego dokonać, osoba odpowiedzialna za rozliczenia podatkowe spółki musi zawiadomić organ podatkowy o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, jednocześnie ujawniając istotne okoliczności tego czynu. Należy jednak pamiętać, że czynny żal będzie bezskuteczny, jeżeli organ miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo gdy np. organ podatkowy podjął już czynności sprawdzające lub kontrolę podatkową w analizowanym zakresie w spółce.