Jakie są istotne zmiany w zakresie opodatkowania akcyzą

prawnik z CMS Cameron McKenna

Nowa ustawa o podatku akcyzowym, w porównaniu z ustawą z 2004 roku, zasadniczo nie wprowadza fundamentalnych zmian w systemie opodatkowania akcyzą. Jednak wiele zmian będzie miało istotny wpływ na zasady funkcjonowania przedsiębiorców zajmujących się produkcją lub obrotem wyrobami akcyzowymi.

Zasadnicza zmiana dotyczy systemu opodatkowania akcyzą energii elektrycznej, dostosowująca polskie przepisy do przepisów prawa wspólnotowego, tj. do przepisów tzw. dyrektywy energetycznej. Dotychczas obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży energii powstawał z dniem jej wydania, czyli dostarczenia energii elektrycznej do sieci przez wytwórcę. W konsekwencji, podatnikami akcyzy od energii elektrycznej byli wytwórcy. Teraz, co do zasady, podatnikami są podmioty dostarczające energię elektryczną nabywcy końcowemu. Nabywcą końcowym jest podmiot, który nie zajmuje się obrotem energią elektryczną, lecz zużywa ją na własne potrzeby. Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży energii elektrycznej na terytorium kraju powstaje z dniem wydania energii nabywcy końcowemu. Natomiast wytwórcy energii elektrycznej są podatnikami akcyzy od energii zużytej na własne potrzeby, z wyjątkiem zużycia na cele związane z jej wytwarzaniem. Należy zwrócić uwagę, że w porównaniu z poprzednim stanem faktycznym, za zużycie energii nie uznaje się strat powstałych w wyniku przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, co oznacza, że takie straty nie będą podlegały opodatkowaniu. Podatnicy akcyzy od energii elektrycznej powinni zwrócić szczególną uwagę na nowe obowiązki. Muszą bowiem ewidencjonować w okresach miesięcznych m.in. ilości wyprodukowanej oraz zakupionej energii, ilości energii elektrycznej dostarczonej nabywcom końcowym, dat dokonania płatności wynikających z umów właściwych do rozliczeń z tytułu dostaw.

Tak jak w poprzednim stanie faktycznym, produkcja wyrobów akcyzowych powinna odbywać się w składzie podatkowym. Jednak nowa ustawa wprowadza wyłączenia od tego obowiązku. Po pierwsze, nie istnieje obowiązek prowadzenia składu podatkowego w przypadku uzyskiwania niewielkiej ilości wyrobów energetycznych jako produktu ubocznego w procesie wytwarzania wyrobów niebędących wyrobami akcyzowymi. Po drugie, wyłącza się obowiązek produkcji wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym, w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli podatnik dokona przedpłaty akcyzy od tych wyrobów. Przedpłatę akcyzy należy uiszczać w wysokości akcyzy, jaka będzie należna od wyprodukowanych wyrobów w danym miesiącu. Zatem wpłata przedpłaty akcyzy w wysokości, jaka będzie należna od wyprodukowanych wyrobów akcyzowych, traktowana jest w rzeczywistości jako zapłata należności z tytułu podatku akcyzowego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy wpłacona przedpłata akcyzy jest mniejsza od należnej akcyzy za miesiąc rozliczeniowy, od tej różnicy należne są odsetki jak od zaległości podatkowej, za okres od ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym wyroby akcyzowe zostały wyprodukowane, do dnia, w którym powinna zostać zapłacona należna akcyza za te wyroby. Taka regulacja może zmuszać podatników do zawyżania kwoty wpłacanej przedpłaty akcyzy, aby uniknąć ryzyk płacenia odsetek.