Co się zmieniło w importowych zgłoszeniach celnych od 1 lipca 2010 r.

Celina to system informatyczny polskiej Służby Celnej wspomagający obsługę zgłoszeń celnych, zarówno w procedurach standardowych, jak i uproszczonych. Zgłoszenie celne sporządzone w formie elektronicznej w formacie XML według aktualnej wersji specyfikacji, która jest ogłaszana przez Ministerstwo Finansów, jest przekazywane przez zgłaszającego do tego systemu poprzez stronę internetową, e-mail lub na nośniku informacji. Dalej następuje sprawdzenie przez system poprawności zgłoszenia celnego pod względem formalnym, a po pozytywnym przejściu tego etapu również pod względem merytorycznym. To ostatnie sprawdzenie jest realizowane zarówno przez sam system Celina (poprzez zbudowane w tym zakresie narzędzia i wpisane algorytmy pozwalające na przeprowadzenie analizy ryzyka), jak i przez funkcjonariusza celnego, który dokonuje m.in. fizycznego zbadania towarów objętych zgłoszeniem celnym, niekiedy zgodnie ze ściśle narzuconymi przez system dyrektywami działania. Ostatecznie towary wskazane w przyjętym zgłoszeniu celnym, po uiszczeniu lub zabezpieczeniu ewentualnych należności celnych, są zwalniane do procedury celnej i mogą być podjęte przez zgłaszającego.

Pierwotnie system Celina obsługiwał zgłoszenia celne zarówno w przywozie, jak i w wywozie. Po wdrożeniu Systemu Kontroli Eksportu (ECS) w połowie 2007 r. Celina to system dedykowany głównie obsłudze importowych zgłoszeń celnych i związanych z nimi dokumentów.

Do 30 czerwca br., inaczej niż ma to miejsce np. w systemie ECS obsługującym zgłoszenia celne w wywozie, system Celina nie pozwalał na w pełni elektroniczną wymianę informacji o dokonanych importach towarów pomiędzy zgłaszającym a organem celnym. Obok zgłoszenia celnego w formie elektronicznej zgłaszający musiał bowiem dostarczyć organowi celnemu również papierową wersję tego samego zgłoszenia celnego. Papierowa wersja zgłoszenia była prawnie wiążąca, gdyż to na niej widniał podpis osoby dokonującej zgłoszenia celnego. Funkcjonariusz celny porównywał jego treść z plikiem elektronicznym, który również musiał być przekazany do systemu Celina. W rezultacie przyjęta procedura skutkowała zwiększeniem obciążeń i kosztów administracyjnych dla importerów oraz ich przedstawicieli celnych. Obiektywnie zaś, system Celina pełnił jedynie funkcję elektronicznej ewidencji prowadzonej przez administrację celną, w której gromadzono dane zawarte w papierowych wersjach zgłoszeń celnych.

Wdrożenie od 1 lipca 2010 r. bezpapierowego środowiska w systemie Celina zmienia tę sytuację. Obecnie wystarczającym rozwiązaniem dla organów celnych może być przesłanie za pośrednictwem strony internetowej lub e-maila zgłoszenia celnego wyłącznie w wersji elektronicznej, bez konieczności przedstawiania zgłoszenia papierowego. Zgłoszenie elektroniczne musi być opatrzone podpisem elektronicznym (tzw. kluczem do bezpiecznej transmisji danych). Tak przyjęte zgłoszenie elektroniczne jest przetwarzane i weryfikowane przez system oraz przez funkcjonariusza celnego.

Finalnym efektem tej obsługi jest wygenerowanie przez system Celina tzw. poświadczonego zgłoszenia celnego (PZC). PZC jest elektronicznym zgłoszeniem celnym dokonanym przez zgłaszającego z uwzględnieniem jego sprostowań oraz z naniesionymi na nie adnotacjami organu celnego, m.in. o dacie i czasie przyjęcia zgłoszenia celnego oraz o dacie zwolnienia towaru do procedury celnej. PZC jest podpisane podpisem elektronicznym przez system Celina i jest ono pełnoprawnym dokumentem celnym, który potwierdza dokonanie formalności celnych w odniesieniu do przywiezionego towaru. Poświadczone zgłoszenie celne pełni więc taką samą funkcję, jak karta 8 dokumentu SAD, poświadczona przez organ celny, w przypadku dokonania zgłoszenia celnego w wersji papierowej.

Elektroniczne zgłoszenie celne musi być opatrzone kluczem do bezpiecznej transmisji danych, który jest dostarczany nieodpłatnie przez administrację celną. Od 1 lipca br. zmieniły się zasady jego uzyskiwania i zostały one w dużej mierze ujednolicone dla takich systemów, jak: Celina, Intrastat, ECS oraz System Kontroli Importu (ICS). Aby móc dokonywać elektronicznych zgłoszeń celnych w systemie Celina, należy uzyskać specjalny kod identyfikacyjny (login służący do logowania się na stronach internetowych), a następnie klucz do bezpiecznej transmisji danych dla każdej z osób fizycznych, które będą działały przed organem celnym w swoim imieniu lub w imieniu przedsiębiorcy. W tym celu w izbie celnej lub w dowolnym oddziale celnym należy złożyć pisemny wniosek o nadanie kodu identyfikacyjnego. Po jego uzyskaniu (wymagany jest osobisty odbiór loginu w urzędzie celnym) zainteresowana osoba musi zarejestrować się na stronie internetowej administracji celnej i uzyskać stosowny certyfikat elektroniczny, który jest zapisywany na jej komputerze. Następnie osoba ta zobowiązana jest do przekazania w formie pisemnej do urzędu celnego, który wydał login, specjalnego oświadczenia bezpieczeństwa. Na końcu może ona pobrać ze wskazanej jej strony internetowej klucz do bezpiecznej transmisji danych, którym będzie opatrywać elektroniczne zgłoszenia celne. Bez uzyskania klucza do bezpiecznej transmisji danych dokonanie wyłącznie elektronicznych zgłoszeń celnych w systemie Celina nie będzie możliwe. W takim przypadku nadal należy dostarczyć organowi celnemu również papierową wersję zgłoszenia celnego oraz plik XML.

Warto zaznaczyć, iż osoby które mają login oraz klucz do bezpiecznej transmisji danych i które wykorzystują je m.in. na potrzeby systemu ECS, będą mogły się nimi posługiwać również w systemie Celina po odpowiednim uaktualnieniu danych dotyczących tych osób.

Powyższe reguły związane z elektronicznymi zgłoszenia celnymi dokonywanymi w systemie Celina odnoszą się głównie do przedsiębiorców lub reprezentujących ich przedstawicieli celnych dokonujących zgłoszeń celnych w profesjonalnym obrocie towarowym. Osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, a która zobowiązana jest do dokonania zgłoszenia celnego w formie pisemnej, może nadal sporządzić je w wersji papierowej bądź też skorzystać z usług np. agenta celnego, który przygotuje dla niej zgłoszenie w formie elektronicznej.

Wprowadzenie możliwości dokonywania zgłoszeń celnych w formie elektronicznej w procedurach przywozowych nie jest obecnie bezwzględnym wymogiem. Mając jednak na względzie to, iż może to uprościć zakres formalności celnych, skorzystanie z tej opcji jest jak najbardziej pożądane. Wpisuje się ono bowiem w realizowany przez Komisję Europejską w całej Unii scenariusz tak zwanego elektronicznego cła (e-customs), w którym środowisko bezpapierowej obsługi zgłoszeń celnych we wszystkich procedurach celnych będzie standardem.

@RY1@i02/2010/138/i02.2010.138.086.012a.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Sylwester Witalis, doradca podatkowy

rozmawiała Paulina Bąk