Opłata paliwowa jest niezgodna z prawem Unii Europejskiej

Niestety polskie przepisy nie spełniły tego warunku z kilku względów. Przede wszystkim prawo wspólnotowe wymaga, aby podstawa opodatkowania opłaty paliwowej była taka sama jak w akcyzie. Tej zgodności nie miały przepisy obowiązujące do końca 2009 roku odnośnie do paliw ciekłych. Akcyza posługiwała się litrami mierzonymi w temp. 15 st. C, a opłata paliwowa tonami.

Prawo wspólnotowe nakazuje, by dodatkowy podatek służył szczególnym celom. Co prawda wpływy z opłaty paliwowej są przeznaczane na budowę dróg, ale z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że cel ten powinien się realizować już przez sam pobór opłaty, a nie przez redystrybucję środków z niej uzyskanych. Do 2009 roku opłata była nakładana na wszystkie paliwa.

Dopiero od października 2009 roku nie podlegają jej biopaliwa ciekłe i począwszy od tej daty, można doszukać się celu opłaty - w formie zachęty do używania biopaliw.

Wprowadzenie opłaty naruszyło wspólnotową zasadę proporcjonalności nakazującą osiąganie celów w sposób jak najmniej uciążliwy. Zwiększenie środków na budowę dróg można było łatwiej zrealizować, podwyższając akcyzę, zamiast wprowadzać opłatę, która zwiększyła obciążenia administracyjne podatników.

Tak, niektórzy podatnicy złożyli wnioski o stwierdzenie nadpłaty za okresy przed 2010 rokiem.

Należy się liczyć z negatywnym stanowiskiem organów celnych i koniecznością sporu sądowego, którego wynik nie jest pewny. Być może kwestia ta będzie rozpatrywana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Dodatkowo należy mieć na względzie niedawną i - co należy mocno podkreślić - kontrowersyjną uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I GPS 1/11) wprowadzającą do polskiego systemu podatkowego koncepcję bezpodstawnego wzbogacenia. Organy podatkowe, odmawiając zwrotu nadpłaty, mogą się do niej odwoływać i twierdzić, że podatnik przerzucił na kontrahenta koszt ekonomiczny opłaty. W mojej ocenie kwestia zawarta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ostatecznie rozstrzygnięta, gdyż jest ona sprzeczna z poglądem wyrażonym w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 45/09).

@RY1@i02/2011/155/i02.2011.155.183.004d.001.jpg@RY2@

Radosław Pietrzak | doradca podatkowy, menedżer w Deloitte

Rozmawiała Anna Rymaszewska