Połączenie spółek nie zawsze wywoła skutki w PCC

Spółka z o.o., będąca podatnikiem CIT i podlegająca nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług zarządzania znakami towarowymi. Usługi te świadczy na rzecz podmiotów z grupy spółek z branży handlu hurtowego i detalicznego, do której należy. W ramach reorganizacji spółek należących do grupy planowane jest połączenie spółki z inną spółką "T" z innej grupy z siedzibą za granicą, podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu poza Polską. Przejęcie spółki nastąpi przez przeniesienie całego majątku spółki w ramach transgranicznego połączenia, zgodnie z odpowiednimi przepisami.

W związku z planowanym połączeniem, "T" jako udziałowcowi spółki, nie zostaną wypłacone żadne dopłaty w gotówce. W następstwie planowanego połączenia działalność prowadzona dotychczas przez spółkę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostanie przeniesiona do "T". Po połączeniu ze spółką "T" nie będzie kontynuować działalności na terytorium RP w formie oddziału powstałego z majątku spółki. Czy takie połączenie spowoduje skutki na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC)?

Zgodnie z art. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się: przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego.

Spółka kapitałowa oznacza spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę akcyjną oraz spółkę europejską. Umowa spółki kapitałowej oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Polski znajduje się: rzeczywisty ośrodek zarządzania albo siedziba tej spółki, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego.

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, czyli z chwilą zawarcia umowy spółki lub zmiany tej umowy. Obowiązek podatkowy ciąży na spółce.

Podstawę opodatkowania stanowi - przy przekształceniu lub łączeniu spółek - wartość wkładów do spółki osobowej powstałej w wyniku przekształcenia albo wartość kapitału zakładowego spółki kapitałowej powstałej w wyniku przekształcenia lub połączenia. Stawka pobieranego podatku od czynności cywilnoprawnych wynosi 0,5 proc. podstawy opodatkowania. W związku z tym zmiany umowy spółki, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, podlegają co do zasady opodatkowaniu tym podatkiem.

Trzeba jednak pamiętać, że nie podlegają podatkowi umowy spółki i ich zmiany związane z:

a) łączeniem spółek kapitałowych,

b) przekształceniem spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową,

c) wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje:

- przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części,

- udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji, w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już większość głosów.

Powołany przepis wskazuje zatem na wyjątkowe przypadki, w których umowy spółki i ich zmiany są wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem planowane połączenie nie będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w PCC.

Oprac. Ewa Ciechanowska

dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 12 października 2012 r., nr IPPB2/436-328/12-4/MZ.