Infrastruktura kolejowa, czyli co faktycznie podlega zwolnieniu

Jednym z istotnych źródeł dochodów samorządów terytorialnych jest podatek od nieruchomości, którego zasady reguluje ustawa 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zwalnia się od podatku od nieruchomości m.in. budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do udostępnienia ich licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.

Problem pojawia się, gdy infrastruktura taka udostępniana jest przez podmioty zarządzające użytkownikom niezwiązanym z funkcjonowaniem transportu kolejowego. Wówczas pojawia się pytanie, czy nadal mamy do czynienia ze zwolnieniem tych budowli od podatku od nieruchomości.

Istota problemu sprowadza się do wskazania, kiedy omawiane zwolnienie faktycznie ma miejsce. Otóż jest ono tak skonstruowane, że w zakresie klasyfikacji infrastruktury kolejowej odwołuje się do ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 16, poz. 94 z późn. zm.). Definicja zawarta w art. 4 pkt 1 tej ustawy zbudowana jest z dwóch części. Pierwszej technicznej, w której ustawodawca określa, co faktycznie się na infrastrukturę kolejową składa i wymienia, że są to linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym. Druga część wskazuje jej przeznaczenie. Oznacza to, że infrastrukturą kolejową jest ta, która przeznaczona jest do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania w tym celu majątku zarządcy infrastruktury.

Najistotniejszą częścią tej definicji jest stwierdzenie określające, iż mówimy o takich elementach technicznych, które są przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a nie zarządzania infrastrukturą w ogóle. Tym samym oznacza to, że w sytuacji gdy infrastruktura techniczna jest wykorzystywana do innych celów niż wskazanych w tej ustawie, nie jest ona infrastrukturą kolejową, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, a tym samym nie może podlegać zwolnieniu podatkowemu.

Znajduje to także odzwierciedlenie w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają wyłącznie budowle oraz zajęte pod nimi grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, które ich zarządca obowiązany jest udostępnić licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

Na marginesie zauważyć należy, że ustawodawca do infrastruktury kolejowej zalicza także budynki i urządzenia, a zwolnieniu podlegają wyłącznie budowle wchodzące w skład tej infrastruktury.

Dodatkowo należy wskazać, że zwolnieniu podlegają zarządcy infrastruktury, ale tylko tej, którą są zobowiązani udostępnić licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

Reasumując, należy podkreślić, iż aby możliwe było zwolnienie od podatku od nieruchomości, wystąpić muszą jednocześnie określone w przepisie przesłanki. Po pierwsze, musimy mieć do czynienia z budowlami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, które przeznaczone są do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy. Po drugie, budowle te muszą być obsługiwane przez zarządcę infrastruktury. Po trzecie, zarządca infrastruktury musi być obowiązany do udostępnienia infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. W przeciwnym razie budowle lub ich części, jeżeli są związane z prowadzeniem działalności, będą opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

@RY1@i02/2012/074/i02.2012.074.07100020a.802.jpg@RY2@

Sławomir Wiciak doradca podatkowy, Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych P.J. Sowisło & Topolewski sp.k.

Sławomir Wiciak

doradca podatkowy, Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych P.J. Sowisło & Topolewski sp.k.