Dziesięć lat na windykację nienależnej pomocy publicznej

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych (SSE). Które ze zmian będą miały bezpośredni wpływ na sytuację przedsiębiorców?

Jedna z najistotniejszych zmian przewiduje, że roszczenia wobec przedsiębiorcy działającego w SSE dotyczące zwrotu przez niego pomocy publicznej (w formie zwolnień podatkowych) będą się przedawniały po 10 latach. Okres ten będzie się liczył od końca roku kalendarzowego, w którym taki przedsiębiorca skorzystał ze zwolnień podatkowych. Przypomnę, że zgodnie z obowiązującymi ogólnymi regułami podatkowymi zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat. Natomiast zgodnie z regulacjami unijnymi Komisja Europejska (poprzez państwa członkowskie) może windykować nienależną pomoc publiczną przez 10 lat. Ta niespójność prawna zniknie po wejściu w życie proponowanych zmian. Rząd zapowiedział, że będą one obowiązywać od 1 stycznia 2015 r. Przedsiębiorcy, dla których pięcioletni okres przedawnienia upłynie przed tym terminem, nie powinni się obawiać: nie będą mieli wydłużonego okresu przedawnienia.

Czy w takim razie przedsiębiorcy, którzy skorzystali z pomocy publicznej, będą również musieli dłużej przechowywać odpowiednie dokumenty?

Tak. Obowiązkowe przechowywanie dokumentacji związanej z udzielaniem zwolnień podatkowych będzie trwało tyle, ile wydłużony okres przedawnienia roszczeń związanych ze zwrotem pomocy, a więc 10 lat. Obecnie okres ten wynosi 5 lat. Dotyczy to takich dokumentów, jak np. księgi rachunkowe, podatkowe czy odpowiednie faktury.

Istotne zmiany czekają również przedsiębiorców, którzy będą składać wnioski o rozszerzenie SSE na grunty prywatne?

Tak. Przedsiębiorcy ci będą mogli wystąpić z wnioskiem o potwierdzenie przez ministra gospodarki spełnienia tzw. efektu zachęty. Jest to istotne dla przedsiębiorców zamierzających inwestować w specjalnych strefach, gdyż procedura rozszerzenia SSE trwa przynajmniej kilka miesięcy. Po wejściu w życie nowelizacji tacy przedsiębiorcy będą mogli wcześniej rozpocząć proces inwestycyjny na prywatnych terenach, ale jednocześnie będą musieli brać na siebie określone ryzyko. Nie będzie im bowiem przysługiwać żadne roszczenie w przypadku niewłączania terenu do strefy lub niewydania zezwolenia.

Przy okazji warto wspomnieć o istotnej zmianie, która ma zostać dokonana w kwestii warunków rozszerzania SSE na grunty prywatne. Zmienione przepisy rozporządzenia złagodzą kryteria obejmowania gruntów prywatnych specjalną strefą ekonomiczną. Chodzi o obniżenie minimalnych progów dotyczących wielkości nakładów inwestycyjnych oraz liczby tworzonych nowych miejsc pracy.

Jakie znaczenie ma proponowane wprowadzenie jednolitych zasad zmiany zezwolenia bez względu na datę jego wydania?

Przypomnę, że od 4 sierpnia 2008 r. zasady zmiany zezwolenia są korzystniejsze od obowiązujących wcześniej, ponieważ dopuszczają obniżenie warunku zatrudnienia o nie więcej niż 20 proc. przyjętej wielkości bazowej. Okazało się jednak, że w warunkach spowolnienia gospodarczego regulacja ta stała się niezbędna dla przedsiębiorców mających wcześniej wydane zezwolenia. Dlatego zastosowanie tej regulacji wobec wszystkich przedsiębiorców strefowych powinno uchronić wiele firm przed skutkami cofnięcia zezwolenia, tym samym zapewniając im możliwość przetrwania trudnego okresu.

Jakie jeszcze propozycje będą istotne dla przedsiębiorców w SSE?

Wprowadzona zostanie możliwość cofnięcia na wniosek inwestora zezwolenia na prowadzenie działalności w specjalnej strefie. Taki przedsiębiorca będzie musiał wtedy zwrócić otrzymaną pomoc publiczną w formie zwolnień podatkowych, ale zapłaci niższe odsetki. Dotyczy to przedsiębiorców, którzy rozpoczęli korzystanie ze zwolnień podatkowych, ale przewidują, że nie będą w stanie spełnić przyjętych na siebie zobowiązań. Rezygnując z zezwolenia jeszcze przed upływem terminu spełnienia jego warunków, tacy przedsiębiorcy ograniczą wysokość odsetek od zwracanej pomocy.

Przy tej okazji warto również wskazać, że rządowy projekt ograniczy tylko do jednej sytuacji możliwości ustawowego wygaszenia zezwolenia na działalność w SSE. Otóż przedsiębiorca będzie mógł występować o takie wygaszenie zezwolenia, jeśli przed dniem złożenia wniosku nie korzystał ze zwolnienia dochodu od podatku dochodowego na podstawie zezwolenia.

@RY1@i02/2014/204/i02.2014.204.215000200.802.jpg@RY2@

wojtek górski

Kiejstut Żagun dyrektor w dziale doradztwa podatkowego, szef zespołu ulg i dotacji w KPMG w Polsce

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski