Czy strona ma wpływ na pracę i rozstrzygnięcia organu

@RY1@i02/2010/241/i02.2010.241.086.006b.001.jpg@RY2@

Anna Pęczyk-Tofel, ekspert w Ernst & Young

Postępowanie podatkowe, odmiennie niż np. postępowanie cywilne, oparte jest na braku równorzędności stron i słabszej pozycji podatnika w stosunku do organu podatkowego. Dlatego też aktywna rola podatnika w postępowaniu podatkowym może w dużej mierze zaważyć na ostatecznym jego wyniku.

Podatnik ma możliwość występowania z inicjatywą dowodową w celu udowodnienia okoliczności mających znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem postępowania przez zgłaszanie stosownych wniosków dowodowych (np. dowodu z opinii biegłego, przesłuchania świadka). Organ podatkowy jest zobowiązany do dokonania oceny sprawy na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, w tym także zgromadzonego z inicjatywy podatnika. Dodatkowo podatnicy powinni wykorzystywać przysługujące im uprawnienie do składania wyjaśnień i wypowiadania się w zakresie dowodów zgromadzonych w ramach prowadzonego przez organy postępowania podatkowego.

Podatnicy mogą umocować do występowania w ich imieniu w ramach postępowania podatkowego pełnomocnika, którym nie musi być profesjonalista, a więc radca prawny, adwokat czy doradca podatkowy. W każdym jednak przypadku istotne znaczenie praktyczne ma należyte wykazanie umocowania pełnomocnika do działania w toczącym się postępowaniu. Organy podatkowe do niedawna nie wymagały od pełnomocnika przedkładania odpisu z KRS w celu wykazania, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była do tego uprawniona. Od pewnego czasu - pomimo braku jakiejkolwiek zmiany przepisów w tym zakresie - organy podatkowe bacznie sprawdzają, czy stosowny odpis KRS został złożony do akt postępowania. Należy jednak pamiętać, że brak po stronie osoby udzielającej pełnomocnictwa umocowania do jego udzielenia może skutkować wzruszeniem decyzji organu podatkowego.

Spółki kapitałowe będące stroną postępowania mogą działać za pośrednictwem członków zarządu lub prokurentów. W przypadku, gdy za spółkę działa prokurent, konieczne jest uiszczenie opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie prokury, podobnie jak ma to miejsce przy innym pełnomocniku. Gdy prokurent składa do akt postępowania uchwałę zarządu o jego powołaniu, a odpis z KRS składa tylko w celu wykazania, że jego powołanie jest dalej aktualne, opłacie skarbowej będzie podlegało wyłącznie złożenie uchwały zarządu. Warto jednak zaznaczyć, że wystarczające jest, jeżeli prokurent złoży do akt postępowania tylko odpis KRS. Jednak w przypadku dużych podmiotów gospodarczych, które w KRS mają wpisanych kilkudziesięciu prokurentów, złożenie odpisu KRS bez uchwały zarządu o powołaniu prokurenta może powodować konieczność uiszczenia opłaty skarbowej od każdego stosunku prokury ujawnionego w KRS. Dlatego sądy administracyjne trafnie przyjmują, że do wykazania umocowania prokurenta wystarczające jest przedłożenie uchwały zarządu.

Należy również zwrócić uwagę, że organy podatkowe - czasami bezpodstawnie - wymagają od podatnika w celu skutecznego ustanowienia pełnomocnika złożenia dokumentu pełnomocnictwa do akt każdej ze spraw w przypadku, gdy pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do reprezentowania podatnika we wszystkich sprawach podatkowych (pełnomocnictwo ogólne) bądź też w określonego rodzaju sprawach (pełnomocnictwo rodzajowe), np. o zwrot VAT.

EM