Jakie są zasady udzielania substytucji przez doradców podatkowych

doradca podatkowy, radca prawny, MSDS Kancelaria Radców Prawnych M. Szczotka D. Szczygieł

@RY1@i02/2010/153/i02.2010.153.086.010b.001.jpg@RY2@

Fot. Marek Matusiak

Dominik Szczygieł, doradca podatkowy, radca prawny, MSDS Kancelaria Radców Prawnych M. Szczotka D. Szczygieł

Dotąd było niestety sporne nie tylko to, czy doradca podatkowy może udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu czy adwokatowi (lub odwrotnie), ale nawet to, czy doradca podatkowy może udzielić substytucji innemu doradcy podatkowemu.

Obecne brzmienie normy art. 41 ust. 5 ustawy o doradztwie podatkowym wyraźnie stanowi, że doradca podatkowy może udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego innemu doradcy, a także radcy prawnemu lub adwokatowi. Rzecz jasna substytucja może dotyczyć wyłącznie spraw objętych kompetencją procesową doradców podatkowych. Chodzi więc o postępowania w sprawach podatkowych, egzekucyjnych i celnych.

Niestety, ustawa o doradztwie podatkowym nadal milczy o możliwości udzielenia substytucji doradcy podatkowemu przez radcę prawnego lub adwokata w ww. zakresie przedmiotowym. Możliwość taka nie wynika również wprost z przepisów dotyczących korporacji adwokackiej ani radcowskiej. Zatem mimo zaradzenia części problemów praktycznych wciąż otwarta jest droga dla części dotychczasowych kontrowersji.

W tym miejscu warto sięgnąć do art. 39 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według tej normy pełnomocnictwo (zarówno ogólne, jak i do prowadzenia poszczególnych spraw) obejmuje m.in. umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Takie odrębne przepisy (konkretnie ustawy korporacyjne) określają zakres tej możliwości.

Zatem obecnie nie ulega już żadnej wątpliwości, że doradca podatkowy może posługiwać się substytutami będącymi doradcami podatkowymi, radcami prawnymi czy adwokatami.

W zakresie substytucji udzielanych doradcom przez radców lub adwokatów sprawa nadal nie jest oczywista. Niestety, nie wydaje się możliwe korzystanie z możliwości zawartych w art. 106 kodeksu cywilnego. Norma ta uzależnia substytuowanie pełnomocnictwa od istnienia wyraźnej ku temu podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy o racach prawnych radca prawny może udzielić substytucji innemu radcy prawnemu, adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie wynikającym z ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Na liście uprawnionych substytutów brak jest więc doradców podatkowych.

Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę oznacza więc, że niedopuszczalne jest udzielanie pełnomocnictwa substytucyjnego innym podmiotom niż wymienione w art. 21 ustaw ustawy radcowskiej.

W celu uniknięcia wątpliwości i ewentualnego niedopuszczenia do postępowania w charakterze pełnomocnika, by klient udzielił już na wstępie bezpośredniego pełnomocnictwa większej liczbie osób (doradców podatkowych, radców prawnych, adwokatów), tak aby odpadła konieczność ustanawiania pełnomocników substytucyjnych.

łz