Co grozi za opóźnienie w zapłacie podatku

ekspert w firmie doradczej KPMG w biurze w Krakowie

Dla podatnika negatywne konsekwencje opóźnienia w zapłacie podatku wynikają z konieczności zapłaty odsetek od zaległości podatkowej oraz regulacji prawa karnego skarbowego. Zgodnie z postanowieniami kodeksu karnego skarbowego podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Kara taka może być wymierzona w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (138,6 - 27 720 zł). Aby jednak podlegać odpowiedzialności karnej skarbowej, zaniechanie podatnika polegające na niewpłaceniu w terminie kwoty podatku musi mieć znamiona uporczywości, a więc charakteryzować się powtarzalnością tego typu zachowań mimo obiektywnej możliwości zapłaty podatku. Przyjąć należy zatem, że jednorazowe, pięciodniowe opóźnienie we wpłacie podatku nie powinno skutkować odpowiedzialnością podatnika w tym zakresie.

Jeśli zaś spóźnienie to połączone jest z niezłożeniem deklaracji podatkowej w terminie, to takie zaniechanie wiąże się z odpowiedzialnością za wykroczenie skarbowe pod groźbą kary grzywny. Odpowiedzialności karnej w tym zakresie można uniknąć, składając czynny żal wraz z właściwą deklaracją.

Warto również mieć na uwadze to, że niewpłacony w terminie podatek (zaliczka na podatek) stanowi zaległość podatkową. Od zaległości podatkowych co do zasady naliczane są odsetki za zwłokę, które powinny zostać wpłacone przez podatnika bez wezwania ze strony organu podatkowego. Wysokość (stawka) odsetek jest równa sumie dwukrotności podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego ustalanej przez NBP i 2 proc. (stawka ta nie może być jednak niższa niż 8 proc.). Od 9 czerwca br. wynosi 14 proc. Zgodnie z przepisami w przedmiotowym przypadku podatnik nie będzie mógł skorzystać z obniżonej stawki odsetek (75 proc. wysokości), bowiem jej stosowanie uzależnione jest od złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji, co w tym przypadku nie będzie mieć miejsca.

Ustawodawca przewidział także sytuacje, gdy odsetki za zwłokę nie są naliczane, np. jeżeli ich wysokość nie przekroczy trzykrotności wartości opłaty dodatkowej pobieranej przez Pocztę Polską za polecenie przesyłki listowej. Jeśli podatek został wpłacony po 13 czerwca br., odsetki nie zostaną naliczone, jeśli nie przekroczą kwoty 6,60 zł. Zatem w przypadku podatnika wpłacającego podatek 5 dni po terminie, jeśli kwota zaległego podatku nie przekroczy 3441 zł, odsetki nie zostaną w ogóle naliczone (3441 zł x 14 proc. x 5/365 = 6,60 zł).

Oprac. Ewa Ciechanowska

Art. 16, art. 56 par. 4, art. 57 par. 1 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Obwieszczenie ministra finansów z 10 czerwca 2011 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. nr 50, poz. 557).