Czy do kilku spraw wystarczy jedno pełnomocnictwo

doradca podatkowy w BDO, biuro w Katowicach

Istotne jest przeprowadzenie odróżnienia pojęć "sprawa" i "postępowanie", które bywają błędnie utożsamiane. O zaistnieniu sprawy podatkowej możemy mówić wówczas, gdy zaistnieje obowiązek podatkowy, który powstaje, przekształca się w zobowiązanie podatkowe oraz wygasa niezależnie od wiedzy i woli zarówno organów podatkowych, jak i podatnika. W konsekwencji chwila powstania obowiązku podatkowego, a więc chwila zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa łączy określone powinności, przesądza o momencie narodzin konkretnej sprawy podatkowej.

W granicach tak zakreślonej sprawy możliwe jest prowadzenie wielu postępowań regulowanych przepisami Ordynacji podatkowej, na które składa się z kolei ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy i inne podmioty, zmierzających do załatwienia sprawy.

W konsekwencji jeśli pełnomocnik został ustanowiony do danej konkretnej sprawy podatkowej, co do której powstał obowiązek podatkowy, jego pełnomocnictwo rozciąga się na wszystkie prowadzone postępowania nierozłącznie związane z tą konkretną sprawą podatkową i nie powinien składać kolejnych pełnomocnictw, czego żądają czasami organy podatkowe.

Nie należy zapominać, że gdy pełnomocnictwo znajduje się już w aktach organu, powinno wystarczyć powołanie się przez pełnomocnika na ten dokument. Posiadanie pełnomocnictwa jest wówczas niewątpliwe i znane organowi z urzędu, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 98/09.

Kwestię uiszczenia opłaty skarbowej regulują natomiast przepisy ustawy o opłacie skarbowej. I tak na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo ich odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.

Analiza tych przepisów wskazuje, iż samo ustanowienie pełnomocnika nie implikuje obowiązku w zakresie opłaty skarbowej, bowiem to nie stosunek pełnomocnictwa jest przedmiotem tej opłaty, ale złożenie dokumentu pełnomocnictwa w konkretnej sprawie administracyjnej.

Wyjaśnić należy, że ten sam dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa nie może być użyty (złożony) wielokrotnie. Mogą być natomiast składane jego odpisy, wypisy i kopie. Jeżeli zatem pełnomocnik prowadzi w imieniu strony kilka spraw podatkowych i do każdej z tych spraw zobowiązany jest zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej złożyć dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa (lub jego odpis, wypis albo kopię), to każdy z nich podlega opłacie skarbowej, mimo iż umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu strony wynika tylko z jednego stosunku pełnomocnictwa. Przepisy ustawy o opłacie skarbowej nie przewidują zwolnienia z opłaty skarbowej, gdy pełnomocnik występuje w różnych sprawach tego samego podatnika.

W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, iż opłata skarbowa liczona jest od pełnomocnictwa bez względu na to, jak szeroki jest jego zakres, a nie od liczby czynności podejmowanych w jego następstwie.

oprac. SF

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Ustawa z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 225, poz. 1635 z późn. zm.).