Jak urząd może skutecznie skontaktować się z podatnikiem

Jako że w postępowaniach podatkowych i w toku innych czynności podejmowanych przez organy podatkowe (np. czynności sprawdzających, kontroli podatkowych) obowiązuje zasada pisemności, to właśnie pisma (np. decyzje podatkowe, różnego rodzaju postanowienia czy wezwania) stanowią podstawowy środek komunikacji organów podatkowych z podmiotami podejmowanych czynności (tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko w przypadku wezwań dopuszcza się możliwość użycia faksu lub telefonu). Z tej racji ustawodawca szczegółowo określił wymogi, w jaki sposób pisma powinny być doręczane do ich adresatów. Z jednej strony ustanowione zasady mają gwarantować osobom, do których są kierowane, możliwość zapoznania się z ich treścią, z drugiej zaś mają zapobiegać próbom tamowania biegu sprawy przez adresatów pism.

Od prawidłowości doręczenia podatnikom kierowanych do nich pism uzależniona jest m.in. możliwość egzekucji nałożonych obowiązków w ramach dopuszczalnego przymusu państwowego. Co więcej, jedynie od skutecznego doręczenia rozpoczynają bieg wszelakie terminy procesowe, jak np. termin na złożenie wyjaśnień, przedłożenie dowodów czy złożenie odwołania.

Sposób, w jaki pismo powinno zostać prawidłowo doręczone, zależy od tego, do kogo jest adresowane: inne zasady obowiązują w odniesieniu do osób prawnych oraz osób fizycznych, odmienne reguły mają zastosowanie wobec stron toczących się postępowań, a jeszcze inne wobec podatników, co do których nie zostały jeszcze zainicjowane żadne czynności procesowe.

Zgodnie ze słownikową definicją doręczyć to przekazać komuś coś osobiście. W prawie podatkowym nie można jednak utożsamiać doręczenia z fizycznym zapoznaniem się adresata z treścią skierowanego do niego pisma. Doręczenie pisma ma mu zasadniczo jedynie stworzyć taką możliwość, a już od jego woli zależeć będzie, czy z treścią tego pisma się zapozna.

Godnym podkreślenia jest również, że w niektórych sytuacjach fizyczne doręczenie pisma samej stronie postępowania nie będzie uważane za prawidłowe, w innych zaś sytuacjach nawet brak fizycznego doręczenia rozstrzygnięcia organu podatkowego może - z punktu widzenia prawa - być zrównane ze skutkami prawidłowego doręczenia.

Nieprawidłowości w doręczeniach pociągają za sobą doniosłe skutki procesowe. I tak np. skierowanie decyzji podatkowej do organu osoby prawnej zamiast do tej osoby prawnej dotknięte będzie wadą nieważności. Z kolei przekazanie decyzji samej stronie postępowania, w sytuacji gdy ustanowiła ona pełnomocnika w sprawie, powoduje, że w istocie decyzja taka nie została nigdy wprowadzona do obrotu prawnego i w sensie prawnym nie istnieje. Z uwagi na to, że błędy w doręczeniach mogą całkowicie storpedować prowadzone czynności urzędowe, warto zawsze - zaraz po otrzymaniu listu z urzędu, a przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych - sprawdzić, czy doręczenie nastąpiło zgodnie z zasadami rozdziału 5 działu IV Ordynacji podatkowej. Czasami taka na pozór prosta czynność może się okazać o wiele bardziej skuteczna w sporze z organami niż najbardziej fachowa argumentacja co do meritum sprawy. Rada jest więc taka: nie lekceważmy doręczeń i wyróbmy sobie nawyk, by zawsze sprawdzać, czy w rzeczywistości osoba i jej adres wskazany na kopercie skierowanej do nas przesyłki, jak również sposób jej przekazania odpowiadają wymogom z art. 144 - 154c Ordynacji podatkowej.

@RY1@i02/2010/005/i02.2010.005.086.006b.001.jpg@RY2@

Lesław Mazur menedżer w Ernst & Young

EM