Interpretacje organów podatkowych mogą być oparte na niekonstytucyjnym przepisie

Dopóki przepis nie utraci mocy obowiązującej, organy podatkowe mogą wydawać na jego podstawie indywidualne interpretacje, nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o jego niezgodności z ustawą zasadniczą. Tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny.

Sędzia Adam Bącal, uzasadniając rozstrzygnięcie, podkreślił, że organy wydające interpretacje podatkowe nie są uprawnione do oceny, czy jakiś przepis jest zgodny czy też niezgodny z konstytucją. Wobec tego sąd administracyjny nie może nakazać organowi podatkowemu nieuwzględnienia w procesie wykładni udzielanej interpretacji przepisu, który został uznany wprawdzie za niekonstytucyjny, ale jeszcze przez jakiś okres obowiązuje. Poza tym samo wydanie interpretacji przez organ nie ma tak naprawdę żadnych skutków prawnych dla podatnika. Skutek taki ma dopiero zastosowanie się do niej podatnika w faktycznych transakcjach i czynnościach.

Sąd wydał taki wyrok w poszerzonym składzie, gdyż w jednej ze spraw wystąpiły wątpliwości prawne. Chodziło o interpretację wydaną na podstawie par. 16 ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia ministra finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798), wymagające potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez kontrahenta.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 grudnia 2007 r. (sygn. akt U 6/06) orzekł o jego braku zgodności z Konstytucją i odroczył na 12 miesięcy utratę mocy obowiązującej.

Sędzia Adam Bącal, uzasadniając wyrok, podkreślił, że zagadnienie prawne, jakim zajął się sąd, było jednym z najtrudniejszych do rozstrzygnięcia. Dotychczas NSA przyjmował dwie wykładnie. Przykładowo w wyroku z 16 lutego 2010 r. (sygn. akt I FSK 2075/08) uznał, sporny przepis jest tylko interpretowany, a nie stosowany. Zgodnie z przeciwstawnym poglądem prezentowanym m.in. w wyroku z 7 stycznia 2010 r. (sygn. akt I FSK 1990/08) sąd uznał, że odroczenie wejścia w życie orzeczenia do określonego dnia nie oznacza, że do tej daty dany przepis jest zgodny z konstytucją, a od tego dnia staje się z nią niezgodny.

Wyrok jest prawomocny.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Wyrok NSA w składzie siedmiu sędziów z 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I FPS 4/12