ZUS ściga za brak składki zdrowotnej od dodatniej różnicy remanentowej

Prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorcy mają obowiązek sporządzania remanentu. W jego wyniku powstaje tzw. różnica remanentowa, która jest uwzględniana w wyliczeniu podatku dochodowego oraz w podstawie składki zdrowotnej. Sam remanent i składka zdrowotna nie są ze sobą powiązane bezpośrednio. W wyliczeniu podstawy składki zdrowotnej uwzględnia się natomiast różnicę remanentową. Wystąpi ona, gdy sporządzone są minimum dwa remanenty – remanent początkowy i remanent końcowy. Jest ona różnicą między wysokością obu tych spisów z natury. Różnica remanentowa może zwiększać dochód lub go pomniejszać. W sytuacji gdy wartość remanentu początkowego jest mniejsza niż wartość remanentu końcowego, dochód ulega zwiększeniu o powstałą różnicę remanentową. Jeżeli wartość remanentu początkowego jest większa niż wartość remanentu końcowego, to dochód ulega zmniejszeniu o powstałą różnicę remanentową.

Przepisy a praktyka

Zmiany wprowadzone w ramach Polskiego Ładu spowodowały, że różnice remanentowe mają wpływ na wyliczenie składki zdrowotnej. W myśl art. 81 ust. 2 i 2c ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2561; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1429; dalej: ustawa zdrowotna) dochód stanowiący podstawę wymiaru składki zdrowotnej jest ustalany m.in. z uwzględnieniem art. 24 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 326; dalej: ustawa o PIT) dotyczącego różnic remanentowych. Zgodnie z tym przepisem u przedsiębiorców prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów (PKPiR) dochodem z działalności gospodarczej jest różnica między przychodem w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT a kosztami uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego – jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego – jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa. Tym samym różnice remanentowe wpływają na wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej – mogą ją podwyższać lub obniżać.