Ważny jest czas pełnienia funkcji

Odpowiedzialność za długi spółki nie może być przeniesiona na osobę, która faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu spółki ani też nie miała możliwości pełnienia takich obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości.

: Organy podatkowe orzekły o przeniesieniu odpowiedzialności za długi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na byłego członka zarządu. Chodziło o należność wynikającą z deklaracji VAT za luty 2003 r., która nie zo- stała uregulowana przez spółkę. Egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna. Także po ogłoszeniu upadłości spółki należności podatkowe nie zostały zaspokojone z masy upadłości. Organy podatkowe uznały, że zaszła bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki. Były prezes spółki pełnił funkcje jednoosobowego zarządu spółki do 17 marca 2003 r. Organy podatkowe uznały ponadto, że nie było też podstaw do wyłączenia jego odpowiedzialności. Dlatego prezes odpowiada za zaległość podatkową, do jakiej dopuściła spółka, nie uiszczając należnego podatku w terminie.

Były prezes nie zgodził się z ustaleniami organów. W jego ocenie błędnie przyjęto, że 17 marca 2003 r. zobowiązanie spółki za luty 2003 r. było zaległością podatkową. Ustawowy termin zapłaty tego zobowiązania upływał dopiero 25 marca 2003 r. W tym dniu on nie był już członkiem zarządu spółki. Jego zdaniem nie doszło też do bezskuteczności egzekucji. Organ nie wykorzystał wszystkich możliwości egzekucyjnego uzyskania należności podatkowej z całego majątku spółki. Ograniczenie się do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z rachunków bankowych nie może być w tym względzie dostateczne. Podkreślił też, że przesłanki do ogłoszenia upadłości nie zaistniały od połowy 2002 roku. W tym czasie dokonano bowiem dokapitalizowania spółki, co oznacza, że jej szanse na powrót do samodzielnego regulowania długów oceniano wysoko.

: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę byłego prezesa spółki. Sąd podkreślił, że do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki konieczne jest ustalenie bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji. Natomiast członek zarządu mógł się uwolnić od tej odpowiedzialności, m.in. jeżeli wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego nie nastąpiło z jego winy.

Sąd zwrócił uwagę na zmianę Ordynacji podatkowej dokonaną ustawą z 12 września 2002 r. (Dz.U. nr 169, poz. 1387), która wprowadziła ograniczenie czasowe odpowiedzialności członka zarządu w stosunku do zaległości podatkowych powstałych po 1 stycznia 2003 r. Powodem nowe- lizacji było nieprecyzyjne określenie ram czasowych odpowiedzialności członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej.

Sąd podkreślił, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Sam fakt niezapłacenia podatku skutkuje powstaniem zaległości. Powstaje ona z mocy prawa następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin płatności. Zaległości podatkowe to podatki i należności niewpłacone w terminie.

Skoro zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie, to o zaleganiu z płatnościami VAT wypowiedzieć się można dopiero dnia 26 miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano czynności podlegającej opodatkowaniu.

Skarżący został odwołany z funkcji prezesa 17 marca 2003 r. W tym dniu nie upłynął jeszcze termin płatności VAT za luty 2003 r. Tak więc w okresie sprawowania przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki nie istniała zaległość VAT za luty 2003 r. – podkreślił sąd.

Skarżący jako niepełniący swojej funkcji w terminie płatności podatku nie miał wpływu na podjęcie działań mających na celu spełnienie obowiązku zapłaty podatku. Odpowiedzialność osoby trzeciej nie może być skierowane wobec takiej osoby, która faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu spółki ani też nie miała możliwości pełnienia takich obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości spółki. W ocenie sądu tym bardziej nie można jej skierować do skarżącego, który nie tylko faktycznie, ale i formalnie nie pełnił obowiązków członka zarządu spółki w okresie, w którym powstała zaległość z tytułu VAT.