Kiedy możliwa jest egzekucja zobowiązań podatkowych

SŁAWOMIR CZYŻ

doradca podatkowy w Europejskim Centrum Doradztwa i Dokumentacji Podatkowej

Podstawą egzekucji jest zwykle tytuł wykonawczy wystawiony na podstawie decyzji wydanej przez naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celnego albo dyrektora urzędu kontroli skarbowej, z której wynika zaległość podatkowa. Przed 1 stycznia 2009 r. takie decyzje mogły być egzekwowane w zasadzie natychmiast po ich doręczeniu, oczywiście jeżeli kwoty z nich wynikające nie zostały dobrowolnie zapłacone. Od 1 stycznia 2009 r., w związku z nowelizacją Ordynacji podatkowej, nastąpiły tutaj istotne zmiany. Mimo braku zapłaty decyzje podatkowe nie podlegają wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania, chyba że decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzje podatkowe nie podlegają również wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po upływie tego 14-dniowego terminu, jeżeli zostaną zaskarżone w drodze odwołania do organu podatkowego II instancji, chyba że decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Jeżeli nie nastąpi nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, decyzja podatkowa będzie podlegać wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopiero gdy stanie się ostateczna, tj. zostanie utrzymana przez organ podatkowy II instancji w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Przy czym organ podatkowy I instancji, w razie wniesienia przez podatnika skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego I bądź II instancji. Takie wstrzymanie wykonania decyzji następuje w związku z określonym w przepisach podatkowych zabezpieczeniem wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę i w zależności od rodzaju zabezpieczenia następuje na wniosek podatnika bądź z urzędu.

Wykonanie decyzji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polega zwykle na ściągnięciu kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami z rachunku bankowego podatnika lub od kontrahentów podatnika z tytułu przysługujących mu od nich należności.