Urząd skarbowy nie może ograniczać wglądu do akt sprawy

Podatnicy, wobec których prowadzone są postępowania np. z nieujawnionych źródeł przychodów, mogą przejrzeć akta swojej sprawy w urzędzie skarbowym i sprawdzić, kto będzie przesłuchiwany w charakterze świadka. W takim przypadku istnieje ryzyko, że podatnik będzie chciał wpłynąć na zeznania świadka. Eksperci potwierdzają, że takie ryzyko istnieje, a organ podatkowy niewiele może zrobić.

Joanna Patyk, doradca podatkowy w Tax & Business Kancelaria Podatkowa, zwraca uwagę, że w celu ustalenia wysokości przychodu z nieujawnionych źródeł urząd skarbowy wszczyna i prowadzi postępowanie podatkowe. Zgodnie z Ordynacją podatkową (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) podatnik - strona postępowania, ma mieć zapewniony czynny udział w tym postępowaniu.

- Czynny udział strony zostaje zagwarantowany m.in. przez przeglądanie akt swojej sprawy. Urząd nie może pozbawić lub ograniczyć podatnikowi tego prawa. Istnieje więc ryzyko, że po poznaniu danych świadka podatnik może wpływać na jego zeznania - potwierdza Joanna Patyk.

Ekspert dodaje, że świadek jest zobowiązany do podawania prawdy oraz informacji zgodnych ze stanem faktycznym. W przeciwnym wypadku naraża się na odpowiedzialność za składanie fałszywych danych. Podatnik z kolei może ponieść odpowiedzialność karną za ewentualne zastraszanie świadka oraz groźby karalne pod jego adresem.

Z kolei Anna Drabik, ekspert w BDO, wyjaśnia, że nie można przewidzieć ani całkowicie zapobiec nieuczciwości niektórych podatników i żadne przepisy prawa tego nie zapewnią. Jedyne, co w takiej sytuacji może zrobić organ podatkowy, to udowodnić na podstawie innych dowodów nieprawdziwość zeznań.

- Przed odebraniem zeznania organ podatkowy poucza świadka o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, co może budzić obawy niektórych osób. Zatem, w interesie organu podatkowego, który podejrzewa, że nastąpiła zmowa pomiędzy świadkiem a podatnikiem, jest udowodnienie składania fałszywych zeznań - podkreśla Anna Drabik.

Według naszej rozmówczyni jakakolwiek próba ograniczenia prawa do wglądu do akt naruszałaby przepisy. Warto bowiem wspomnieć, że prawo do czynnego udziału w postępowaniu jest jednym z podstawowych praw przyjętych w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji.

W każdym stadium postępowania organ administracji publicznej zobowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów

Ewa Konderak

gp@infor.pl