Przepisy określają etapy oceny odwołania złożonego przez podatnika

Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ podatkowy wydaje tylko wtedy, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ stwierdzi uchybienie terminu do jego złożenia.

Organy podatkowe uznały, że podatnik za późno wniósł odwołanie od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Wyjaśniły, że decyzja organu I instancji, zawierająca prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania, została nadana przesyłką poleconą 1 grudnia 2008 r. Potem po dwukrotnym awizowaniu 2 stycznia 2009 r. została zwrócona do organu.

Ponadto organy podatkowe wskazały, że sprawa była dodatkowo badana z uwagi na wątpliwości dotyczące zwrotki pocztowej. Organ I instancji wystąpił do urzędu pocztowego o wskazanie dat awizowania oraz zwrotu przesyłki do nadawcy. W odpowiedzi poczta poinformowała, że przesyłka była awizowana 4 i 12 grudnia 2008 r. nadawcy, została zaś zwrócona 23 grudnia 2008 r. O doręczeniu zastępczym decyzji strona została skutecznie poinformowana przez organ I instancji pismem z 4 lutego 2009 r.

W ocenie organu odwoławczego w związku z doręczeniem decyzji w sposób zastępczy, ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w 2 stycznia 2009 r. Odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem Poczty Polskiej 70 dni po terminie.

Innego zdania była podatniczka. W jej ocenie decyzja nie została jej skutecznie doręczona. Przesyłka nie była też dwukrotnie awizowana. Z dokumentów przekazanych przez pocztę nie można jednoznacznie stwierdzić, że powtórne awizo zostało doręczone adresatowi. Jak podkreśliła skarżąca, dokumenty pocztowe potwierdzają tylko, że listonosz pobrał przesyłkę. A to wcale nie przesądza o fakcie doręczenia powtórnego awiza. Ponadto z pism poczty wynika, że przesyłka była nieprawidłowo opracowywana. Podatniczka podkreśliła, że złożyła reklamację na poczcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcie na błędnej podstawie prawnej. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 228 par. 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Sąd przypomniał, że przepis ten znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ stwierdzi uchybienie terminu do jego złożenia.

W ocenie WSA przepisy Ordynacji podatkowej tworzą schemat kolejności czynności, jakie organ odwoławczy powinien wykonać w toku postępowania zainicjowanego samym odwołaniem. Po pierwsze organ powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowego wniesienia oraz spełnienia warunków formalnych. Po drugie w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 228 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na końcu, w razie złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 162 i 163 par. 2 Ordynacji podatkowej.

Za zbędne sąd uznał jednoczesne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Już samo postanowienie odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został uchybiony przez nią termin do wniesienia odwołania.

Wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 939/09, niepublikowany.

Opracowała Aleksandra Tarka