Organ podatkowy może szacować kwotę zobowiązania w VAT

Skutkiem stwierdzenia braku ewidencji może być określenie przez organ podatkowy wielkości niezaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania.

Dyrektor izby skarbowej utrzymał w mocy decyzję naczelnika urzędu skarbowego, określającą podatnikowi kwoty zobowiązania podatkowego w VAT od stycznia do grudnia 2005 r. W postępowaniu organ podatkowy ustalił, że podatnik w latach 2004 - 2008 dokonywał we własnym imieniu i na własny rachunek sprzedaży wysyłkowej za pośrednictwem aukcji internetowych, nie opodatkowując tej sprzedaży. Naczelnik urzędu skarbowego ustalił więc podstawę opodatkowania za poszczególne miesiące 2006 r. w drodze szacowania.

Podatnik odwołał się od decyzji naczelnika urzędu skarbowego, a następnie zaskarżył decyzję wydaną przez dyrektora izby skarbowej. Twierdził, że nie prowadził działalności gospodarczej, a jedynie wyprzedawał zgromadzone wcześniej kolekcje, przedmioty codziennego użytku pochodzące z majątku własnego oraz rzeczy powierzone mu do sprzedania przez rodzinę i znajomych. Jak wyjaśnił, zmusiła go do tego sytuacja finansowa.

Sąd stwierdził jednak, że organ prawidłowo uznał za działalność gospodarczą wielokrotną sprzedaż przez podatnika rzeczy na portalu aukcyjnym. Jak wyjaśnił WSA, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT za działalność gospodarczą uważa się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne, oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Organ - zdaniem sądu - miał również podstawy do oszacowania podstawy opodatkowania, ponieważ podatnik nie prowadził żadnej ewidencji, mimo że zobowiązywał go do tego art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT. Zdaniem sądu organ prawidłowo też uzasadnił wybór innej metody ustalenia podstawy opodatkowania niż określona w art. 23 par. 3 Ordynacji podatkowej, powołując się na art. 23 par. 4 i 5 tej ustawy. Przepisy te określają, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w par. 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania. Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Organ podatkowy, określając podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, uzasadnia wybór metody oszacowania.

WSA zwrócił również uwagę, że podatnik nie ewidencjonował sprzedaży, mimo że zobowiązywały go do tego przepisy ustawy o VAT i dyrektyw VI i 112 o VAT. Co więcej, przepisy o VAT przewidują sankcje w przypadku stwierdzenia, że podatnik nie prowadzi ewidencji w ogóle albo prowadzi ją w sposób nierzetelny. Nieprowadzeniem ewidencji - jak wyjaśnił WSA - będzie sytuacja, w której ewidencja sprzedaży nie została przez podatnika w ogóle założona (tak jak w rozpoznawanej sprawie). Skutkiem stwierdzenia braku ewidencji może być określenie przez organ podatkowy wielkości niezaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania - uzasadnił sąd.

Oprac. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/050/i02.2011.050.086.003a.001.jpg@RY2@

Mirosław Siwiński, doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Witold Modzelewski

W omawianym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych nakazujących opodatkowanie VAT wielokrotnych transakcji dokonywanych w ramach internetowych aukcji - uznając je za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W dalszej części uzasadnienia sąd ten skupił się na kwestii nieewidencjonowania przez tego podatnika obrotu ponad wartość zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy o VAT, co należy uznać za nieuzasadnione. WSA bowiem pominął zupełnie kwestię niezgodności art. 15 ust. 2 ustawy o VAT z Dyrektywą 112 wyrażającej się właśnie w tym, że polska ustawa wskazuje warunek częstotliwości dokonywania czynności. W ogóle również nie poruszono kwestii dotyczących ewentualnego wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy o VAT. Dopiero zaś po rozważeniu tych zagadnień można by się zajmować szczegółowymi formami opodatkowania, zwolnieniem podmiotowym i obowiązkami z tym związanymi.