Firma szybciej uzyska NIP

@RY1@i02/2014/222/i02.2014.222.07100070a.803.jpg@RY2@

Zasada jednego okienka miała usprawnić procedurę związaną z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty podlegające rejestracji w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jednak jej wprowadzenie ograniczyło się jedynie do ustalenia centralnego miejsca składania przez przedsiębiorcę całości wymaganej dokumentacji, którym jest sąd rejestrowy. Nie rozwiązało to problemu powielania przez podmiot informacji w formularzach wniosków kierowanych odrębnie do różnych organów (choć składanych już w jednym miejscu), nie skróciło też terminów rozpoznawania tych wniosków przez właściwe organy i nadawania identyfikatora podatkowego NIP i numeru identyfikacyjnego REGON.

Tylko pośrednik

Przekazywanie wniosków właściwym organom państwa przez sąd rejestrowy dopiero po dokonaniu wpisu w rejestrze jest - po pierwsze - skutkiem tego, że w większości przypadków (poza spółkami kapitałowymi w organizacji) obowiązujące przepisy wymagają najpierw rejestracji w rejestrze przedsiębiorców dla podmiotu, który występuje następnie o nadanie NIP i REGON, a po drugie - jest konsekwencją zasady dokonywania wpisu w prowadzonych przez te organy ewidencjach na wniosek podmiotu, którego wpis dotyczy.

Obecnie przedsiębiorcy podlegający wpisowi do KRS (m.in. spółki prawa handlowego) zgłoszenia identyfikacyjnego dokonują na formularzu NIP-2 (wraz z wymaganymi załącznikami). Sposób jego złożenia zależy od wyboru formy rejestracji. Rejestrujący się w ramach jednego okienka zgłoszenie identyfikacyjne składają w sądzie rejestrowym wraz z wnioskiem o wpis. Sąd ma obowiązek przesłać je np. do urzędu skarbowego w ciągu 3 dni roboczych od dnia dokonania wpisu. Jak widać, sądy rejestrowe zostały obciążone dodatkową pracą, a ich rolę sprowadzono do roli pośrednika w przekazywaniu korespondencji.

Wędrówka dokumentów

Od 1 grudnia 2014 r. zmieni się ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1203 ze zm.) oraz ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.), a wraz z nimi zasady nadawania NIP. Zmiany będą dotyczyć głównie podmiotów podlegających wpisowi w KRS, prowadzonym przez właściwe wydziały gospodarcze sądów rejonowych. Najważniejsza to zagwarantowanie tym podmiotom możliwości faktycznego prowadzenia działalności niezwłocznie po dokonaniu wpisu w rejestrze sądowym.

Od 1 grudnia miejscem dokonywania zgłoszenia i aktualizacji danych podstawowych oraz wniosku o wpis dla nowego podmiotu nadal będzie sąd rejonowy właściwy ze względu na przyszłą siedzibę firmy. Różnica będzie polegała na tym, że podmiot rozpoczynający działalność złoży jeden wniosek w formie elektronicznej o wpis działalności do rejestru i o nadanie NIP. NIP dla powstających firm będzie również nadawany za pośrednictwem Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP-KEP), a informacja o NIP będzie z powrotem przekazywana do KRS automatycznie zaraz po jego nadaniu. Czas przekazania do KRS tej informacji może się wydłużyć do 3 dni, jeśli urząd skarbowy uzna, że trzeba przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy podmiotowi wcześniej nie nadano NIP lub czy nie zaistniała zbieżność nazwy firmy. Jeśli urząd w terminie 3 dni nie udzieli takiej informacji, to sąd wpisze NIP firmy w rejestr przedsiębiorców. Potwierdzeniem nadania NIP będzie ujawnienie numeru w rejestrze. Jednocześnie firmie zostanie doręczone zaświadczenie o dokonaniu wpisu NIP w rejestrze. Wpis o nadaniu NIP nadal nie będzie podlegał opłacie sądowej i ogłoszeniu w Monitorze Sądowym. Pojawi się nowe zgłoszenie identyfikacyjne/aktualizacyjne dotyczące danych uzupełniających przeznaczone tylko dla podmiotów podlegających wpisowi do KRS, które trzeba będzie złożyć w urzędzie skarbowym właściwym dla siedziby firmy - NIP-8. Nie będzie już obowiązku składania NIP-2. Dane uzupełniające będą obejmować informacje nieobjęte wpisem w KRS i będą konieczne dla US, ZUS i GUS.

Termin na zgłoszenie

Zmiana ustawy o ewidencji i identyfikacji podatników wprowadza nowy termin na uzupełnienie danych i złożenie NIP-8 w urzędzie skarbowym.

Wyniesie on 21 dni od dnia dokonania wpisu podmiotu w KRS lub 7 dni, jeśli podmiot poda dane przeznaczone do ZUS i GUS. Wszelkie inne dane aktualizacyjne podmiot ma obowiązek dokonywać tak jak dotychczas, czyli w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę lub skreślenie danych z rejestru podmiotów.

Jakie dane wykazać

W zakresie danych dla urzędu skarbowego firma poda skróconą nazwę (firmę), wykaz rachunków bankowych, adresy miejsc prowadzenia działalności, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, dane kontaktowe, w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich identyfikatory podatkowe. Podmioty, dla których przeznaczony jest formularz, dokonują w nim zgłoszenia danych określonych w ustawie o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 591 ze zm.) i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Rejestracja danych uzupełniających z wniosku nastąpi w urzędzie skarbowym za pośrednictwem CRP-KEP, a stamtąd dane zostaną automatycznie przekazane do GUS i ZUS.

Są wyjątki

W przypadku oddziału przedsiębiorcy zagranicznego w zakresie rejestracji płatnika, NIP nadal będzie nadawany przez urząd skarbowy za pośrednictwem CRP-KEP. Wniosek o rejestrację podmiotu i NIP-2 nadal będą składane do KRS, a sąd postanowienie o dokonaniu wpisu podmiotu w rejestrze przedsiębiorców wraz z formularzem NIP-2 prześle do urzędu skarbowego w celu nadania NIP.

Fiskus może uchylić NIP

Obecnie organ skarbowy może wydać decyzję o odmowie nadania NIP lub unieważnić NIP na podstawie art. 8c ustawy ewidencyjnej. Po zmianie do podmiotów wpisanych do KRS art. 8c ust. 1 i ust. 2 pkt 2 nie będą już miały zastosowania, gdyż ustawodawca wprowadza uchylenie nadania NIP. W razie posłużenia się przez firmę fałszywymi danymi albo fikcyjnym adresem swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności organ skarbowy będzie mógł uchylić nadany NIP. Zrobi to w formie decyzji, od której podmiot będzie mógł się odwołać. Jeżeli przyczyna uchylenia NIP ustanie, można NIP ponownie przywrócić. [przykład]

Skutki błędu

Jeśli NIP-8 będzie wypełniony źle, urząd skarbowy wezwie podmiot do jego skorygowania. Jednak konsekwencje błędu mogą mieć również wpływ w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia w ZUS. Jeśli formularz będzie zawierał nieprawidłowe dane, to ZUS również będzie mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające wobec podmiotu. Podobnie może zachować się GUS.

Rejestracja podmiotów podlegających wpisowi do KRS

	NIP-2 - zgłoszenie identyfikacyjne/aktualizacyjne	NIP-8 - zgłoszenie identyfikacyjne/aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających (nieobjętych wnioskiem o wpis)
	sąd rejestrowy i sąd przesyła do urzędu	urząd skarbowy
	urząd skarbowy przy użyciu CRP-KEP i przesyła do sądu informację o jego nadaniu	KRS przy użyciu CRP-KEP, dane o nadaniu NIP będą automatycznie widoczne w KRS
	sąd przesyła dokumenty do ZUS i GUS	urząd skarbowy przekaże dane do ZUS i GUS
	niezwłocznie po dokonaniu zgłoszenia identyfikacyjnego	niezwłocznie po przekazaniu elektronicznie danych z KRS
	papierowo	elektronicznie, papierowo
	urząd skarbowy niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni od dnia wpływu zgłoszenia identyfikacyjnego	ujawnienie numeru w rejestrze przedsiębiorców z jednoczesnym doręczeniem firmie zaświadczenia o wpisie NIP w rejestrze
	odmowa nadania NIP, unieważnienie NIP	uchylenie nadanego NIP, unieważnienie NIP

PRZYKŁAD

Nowy podmiot

J. Kowalski i S. Nowak zamierzają po 1 grudnia 2014 r. zarejestrować spółkę z o.o. z siedzibą w Krakowie. Wcześniej osoby nie posiadały NIP i nie prowadziły działalności gospodarczej. Spółka zamierza zatrudnić 3 pracowników. Wniosek o rejestrację trzeba złożyć w formie elektronicznej w wydziale gospodarczym sądu rejonowego właściwego dla siedziby spółki. Po dokonaniu wpisu i nadaniu przez sąd rejestrowy NIP spółka składa w urzędzie skarbowym właściwym dla swojej siedziby NIP-8. Z nowych przepisów wynika m.in., że od daty zatrudnienia pierwszego pracownika termin dokonania zgłoszeń identyfikacyjnych wynosi 7 dni. W opisanym przypadku zgodnie z nowelizacją spółka w związku z zatrudnieniem pracowników będzie zobowiązana w ciągu 7 dni, a nie w terminie 21 od dnia rejestracji złożyć w urzędzie skarbowym NIP-8.

Lidia Rubińska

 dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 1161).