Jak dokumentować darowizny

Na podatniku ciąży obowiązek zgłoszenia się po sprawozdanie, bo to on musi spełnić wszystkie warunki przewidziane do skorzystania z ulgi. Choć przepisy nie precyzują, jak szczegółowe ma być sprawozdanie z wykorzystania darowizny, warto zadbać o to, żeby obdarowany (czyli ksiądz przyjmujący w imieniu parafii darowiznę) w sprawozdaniu wskazał, na co, kiedy i w jakich kwotach pieniądze zostały wydane. Musi to być działalność charytatywno-opiekuńcza.

Podstawa prawna

Art. 55 ust. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 29, poz. 154 z późn. zm.).

Urzędnicy skarbowi nie mają prawa tak postąpić. Ciężar dowodowy spoczywa na organach podatkowych, chyba że przepisy szczególne bądź inicjatywa samej strony przesuną go na podatnika. Realizacja zasady współdziałania podatnika z organami podatkowymi w dochodzeniu do prawdy obiektywnej ma charakter akcesoryjny, czyli pomocniczy, albowiem nie może ona zwolnić organów podatkowych z obowiązku zgromadzenia dowodów dotyczących faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

To do organów podatkowych należy merytoryczna ocena, czy w konkretnym przypadku złożone sprawozdanie pozwala na stwierdzenie, że cel darowizny w oznaczonym czasie został zrealizowany, bądź na przeprowadzenie postępowania, które doprowadziłoby do zaprzeczenia bądź potwierdzenia treści uzyskanego przez podatnika sprawozdania.

Wobec tego urząd powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, dopuszczając wszelkie przewidziane prawem dowody, które zmierzałyby do wyjaśnienia sprawy.

W tym przypadku to urzędnicy muszą zatem wykazać, że podatnik i ksiądz oszukali fiskusa. Jeśli im się to nie uda, nie mają prawa kwestionować odliczenia.

Podstawa prawna

Art. 55 ust. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 29, poz. 154 z późn. zm.).

Art. 26 ust. 7 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Art. 122, art. 180 i art. 187 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Niezwykle istotną kwestią, na którą trzeba zwrócić uwagę, są zasady dotyczące prawidłowego udokumentowania przekazanej darowizny. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1c omawianej ustawy, prawo do odliczenia wartości przekazanych darowizn przysługuje jedynie w sytuacji, gdy wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. W przypadku darowizny innej niż pieniężna konieczne jest jej udokumentowanie dokumentem potwierdzającym wartość przekazanej darowizny. Dodatkowo należy posiadać także pisemne oświadczenie obdarowanego potwierdzającego przyjęcie darowizny. Mimo prawidłowego udokumentowania podmiot, który dokonał tej darowizny, nie będzie miał jednak prawa do odliczenia przekazanej kwoty, ponieważ zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, państwowa szkoła wyższa, jaką niewątpliwie jest państwowy uniwersytet, zaliczana jest do sektora finansów publicznych, co, mimo realizowania przez ten podmiot celów określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, pozbawia dokonującego darowizny odliczenia jej wartości od dochodu.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1c ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Aby z odliczenia skorzystać, podatnik musi posiadać dokument, z którego wynika wartość krwi przyjętej od podatnika przez stację krwiodawstwa. Odliczenia z tytułu oddania krwi dokonuje się w zeznaniu podatkowym PIT-37, PIT-36 lub PIT-28 (ryczałtowcy; PIT-28 za 2009 rok podatnicy złożą w terminie do końca stycznia 2010 r.; pozostali podatnicy do końca kwietnia 2010 r.). Korzystając z ulgi dla honorowych krwiodawców, należy dodatkowo wypełnić i dołączyć do zeznania załącznik PIT/O, w którym wykazuje się kwotę odliczenia w ramach darowizny krwi oraz dane obdarowanego w części D załącznika. W przypadku tej ulgi obdarowanym jest stacja krwiodawstwa, w której podatnik oddał krew.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Pokwitowanie odbioru darowizny kościelnej nie jest już wystarczające. Pieniądze muszą być wpłacone na konto obdarowanej kościelnej osoby prawnej, tak jak w przypadku darowizn limitowanych. Od 2006 roku darowizna kościelna odliczana w ramach ulgi nielimitowanej, czyli na podstawie ustaw kościelnych, musi trafić na konto obdarowanego. Jest to wyraźny wymóg, który sformułowano w przepisach o PIT. Z odliczenia bez limitu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła można skorzystać, jeżeli wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Oznacza to, że w tym przypadku, skoro podatniczka dysponuje wyłącznie pokwitowaniem, odliczenie nie będzie możliwe.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 7 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Obowiązki sprawozdawcze związane z otrzymywaniem darowizn zostały określone w zależności od tego, czy podatnik ma obowiązek złożenia zeznania rocznego, czy też nie. W świetle art. 18 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, organizacje pożytku publicznego, które otrzymują darowizny zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, są zobowiązane do wyodrębnienia z przychodów w zeznaniu podatkowym kwoty ogółem otrzymanych darowizn ze wskazaniem celu, na jaki została ona przekazana zgodnie ze sferą działalności pożytku publicznego, o której mowa w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Na organizacjach pożytku publicznego ciąży dodatkowo obowiązek wyszczególnienia darowizn pochodzących od osób prawnych z podaniem nazwy i adresu darczyńcy, w przypadku gdy jednorazowa kwota darowizny przekracza 15 tys. zł lub jeżeli suma wszystkich darowizn otrzymanych w danym roku podatkowym od jednego darczyńcy przekracza 35 tys. zł.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1e ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Krystyna Górczak

gp@infor.pl