Przepisy dotyczą dochodu

radca prawny współpracujący z Allen & Overy, A. Pędzich

Aby zapobiec unikaniu zapłaty 19-proc. podatku u źródła od dywidend (przed wypłatą przekształcano spółkę kapitałową w spółkę osobową, niepobierającą podatku u źródła przy wypłacie zysku), z początkiem 2009 roku wprowadzono do obu podatków dochodowych (PIT i CIT) przepisy, zgodnie z którymi wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych, w momencie ich przekształcenia w spółki osobowe, dla wspólników tych spółek stanowił dochód (przychód) z udziału w zyskach osób prawnych.

Skuteczność tego przepisu w odniesieniu do zysków powstałych przed 1 stycznia 2009 r. kwestionowana jest, przede wszystkim, na dwa sposoby. Po pierwsze, podatnicy podnoszą, że zgodnie z przepisami intertemporalnymi nowa regulacja ma zastosowanie do uzyskanych dochodów od 1 stycznia 2009 r., a więc zyski osiągnięte przed tą datą nie podlegają opodatkowaniu w momencie przekształcenia. Taka argumentacja nie wydaje się trafna. Brzmienie przepisów intertemporalnych wyraźnie wskazuje, że odnoszą się one do dochodu osiągniętego przez podatnika (tu: wspólnika przekształcanej spółki), a nie do niepodzielonych zysków będących podstawą obliczenia tego dochodu.

Drugi zarzut to nieściśle określona podstawa opodatkowania, na skutek braku jednoznaczności pojęcia niepodzielonego zysku. Wobec braku stosownej definicji w ustawach podatkowych, właściwe jest sięgnięcie do kodeksu spółek handlowych, który tym terminem się posługuje. Niestety, robi to niejednoznacznie. Podział zysku to: (1) szeroko rozumiane rozdysponowanie zysku, również np. na kapitał zapasowy czy na pokrycie straty, (2) wąsko rozumiany podział części zysku między wspólników. Osobiście skłaniam się do pierwszego ze znaczeń.

łz