Kiedy pracodawca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wyższe odpisy na fundusz socjalny

konsultant podatkowy w BDO

@RY1@i02/2010/056/i02.2010.056.086.0004.101.jpg@RY2@

Krzysztof Ścipień, konsultant podatkowy w BDO

Zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) oraz zasady gospodarowania jego środkami określa ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.), dalej: ustawa o ZFŚS.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy układy zbiorowe pracy mogą kształtować wysokość odpisu na ZFŚS, mogą również postanowić, że fundusz ten nie będzie tworzony.

Wysokość odpisu podstawowego wynosi na jednego zatrudnionego 37,5 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą, natomiast 50 proc. w odniesieniu do jednego pracownika wykonującego pracę w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych.

Stosownie natomiast do przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ZFŚS, koszty działalności pracodawcy obciążają odpisy i zwiększenia ukształtowane zarówno w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami tej ustawy, czyli w wysokości podstawowej, jak i w wysokości wynikającej z układów zbiorowych pracy lub regulaminu wynagradzania, w związku z czym nie mogą być one niższe niż podstawowe.

Odpowiednie kwoty pracodawca przekazuje na rachunek funduszu w dwóch ratach: 75 proc. odpisów dotyczących pracowników należy wpłacić do 31 maja. Pozostała część musi zostać przekazana do 30 września.

Od strony podatkowej możliwość zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia wynika z odrębnych przepisów, przewiduje art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) i odpowiednio art. 23 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT).

Natomiast w oparciu o brzmienie art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy o CIT (odpowiednio art. 23 ust. 1 pkt 7 lit. b) ustawy o PIT) ustawodawca umożliwił również podatnikom ujęcie w kosztach uzyskania przychodów odpisów w wysokości wyższej niż podstawowa, pod warunkiem że zostały one wpłacone na wyodrębniony rachunek funduszu.

Potwierdzają to również organy podatkowe w wydawanych w imieniu ministra finansów interpretacjach indywidualnych, czego dowodem może być interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 5 stycznia 2009 r., sygn. akt ILPB3/423-657/08-4/MM.

Reasumując, należy stwierdzić, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów faktycznie uiszczoną na rachunek zakładowego funduszu świadczeń socjalnych kwotę odpisu, nawet gdy jego wysokość została ustalona w kwocie wyższej niż przy zastosowaniu stawek określonych w ustawie o ZFŚS.

Warunkiem koniecznym do tego jest jednak zawarcie w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania postanowień, które zwiększałyby odpis na ten fundusz w stosunku do odpisu podstawowego (ustalonego według stawek określonych w ustawie).

Art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Art. 23 ust. 1 pkt 7 lit. b) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).