Poradnia podatkowa

● Czy kwota zaliczki stanowi podstawę opodatkowania w VAT

● Jaką stawkę ryczałtu stosujemy w przypadku rękodzieła

● Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jest na ryczałcie ewidencjonowanym ze stawką podatku 5,5 proc. Od lutego 2013 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Jego żona nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Czy w zeznaniu rocznym podatnik może odliczyć ulgę na 15-letniego syna?

W opisanej sytuacji prawo do ulgi prorodzinnej będzie przysługiwało podatnikowi, ale po spełnieniu pewnego warunku.

Preferencja ta przeszła znaczącą ewolucję (nowe zasady będą miały zastosowanie po raz pierwszy w rozliczeniu PIT za 2013 rok), jednak zasadniczy mechanizm odliczenia nie uległ zmianie. Oznacza to, że ulgę odpisujemy wyłącznie od podatku obliczonego według skali podatkowej (po wcześniejszym odliczeniu składki zdrowotnej). Zatem pierwszy podstawowy warunek korzystania z ulgi to uzyskanie w roku podatkowym dochodów podlegających opodatkowaniu na ogólnych zasadach.

Podatnik uzyskiwał w trakcie roku podatkowego świadczenia z organu rentowego. W PIT-37, w którym wykaże tego rodzaju przychody, będzie mógł uwzględnić ulgę prorodzinną. Tak jak w latach poprzednich ulgi nie można natomiast odliczać od ryczałtu ewidencjonowanego, w składanym zeznaniu PIT-28. Uzyskiwanie jednak przychodów z działalności opodatkowanych w tej formie (a także kartą podatkową lub podatkiem liniowym) samo w sobie nie jest przeszkodą w dokonaniu odliczenia, o ile podatnik dodatkowo uzyskał przychody opodatkowane według skali.

Zatem co do zasady prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje. Aby z niej skorzystać, trzeba jednak spełnić dodatkowy warunek. Z pytania wynika, że preferencja przysługuje podatnikowi tylko na jedno dziecko. W takiej sytuacji rodzice muszą dodatkowo spełnić kryterium dochodowe. Osoby pozostające w związku małżeńskim mają prawo do ulgi na jedno dziecko, pod warunkiem że ich dochody łącznie nie przekroczyły kwoty 112 tys. zł. Co istotne, za małżonków na potrzeby stosowania ulgi uznaje się osoby pozostające w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy. Ustawodawca określił również, w jaki sposób ustalić, czy kryterium dochodowe zostało spełnione. I tak za dochody, o których tu mowa, uważa się dochody uzyskane przez małżonków łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27 - czyli skala podatkowa, art. 30b - czyli przychody ze zbycia papierów wartościowych, i art. 30c - czyli opodatkowane skalą podatkową, pomniejszone o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne. Jak widać, przepisy nie wymieniają dochodów z firmy opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym. Bez względu zatem na ich wysokość nie są one brane pod uwagę przy ocenie prawa rodzica do ulgi.

Żona podatnika nie uzyskiwała w roku podatkowym żadnych dochodów. Jeśli więc wysokość świadczeń uzyskiwanych z ZUS w związku z chorobą podatnika nie przekroczyła kwoty 112 tys. zł, ulgę prorodzinną będzie można odliczyć.

Przypomnijmy, że kwota preferencji na jedno dziecko w rozliczeniu podatkowym za 2013 rok wynosi 1112,04 zł.

Podstawa prawna

Art. 27f ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, ust. 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

● Podatnik VAT świadczy usługi doradcze mające na celu poprawę efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw. Zgodnie z umową na poczet usługi klient przekaże doradcy kwotę zaliczki. Jak po zmianie przepisów o VAT ustalić podstawę opodatkowania?

W momencie otrzymania płatności powstanie po stronie przedsiębiorcy obowiązek podatkowy, a podstawą opodatkowania będzie kwota otrzymanej zaliczki, pomniejszona o kwotę podatku.

Do końca 2013 roku obowiązywał art. 29 ust. 2 ustawy o VAT, który dotyczył podstawy opodatkowania w przypadku płatności zaliczkowych. Przepis ten wprost określał sytuacje, w których przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi podatnik otrzymał całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek lub ratę. Wówczas ich kwota, pomniejszona o przypadający na nie VAT, również stanowiła podstawę opodatkowania. To samo dotyczyło otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje lub inne dopłaty o podobnym charakterze.

Od początku 2014 roku obowiązuje nowy art. 29a ustawy o VAT. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu podstawą opodatkowania (z zastrzeżeniem wyjątków, o których mowa w ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5) jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymywanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Ponieważ nowy art. 29a zawiera w swoje treści także otrzymaną zapłatę przed dokonaniem czynności opodatkowanych, nie było potrzeby wyodrębniania osobnej normy dla przedpłat, jak miało to miejsce w dotychczas obowiązujących przepisach. W praktyce więc podstawą opodatkowania w dalszym ciągu jest kwota zaliczki pomniejszonej o kwotę podatku.

Podstawa prawna

Art. 29a ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

● Podatniczka zamierza rozpocząć prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Chce sprzedawać wytwarzaną we własnym zakresie biżuterię. Chciałaby rozliczać się ryczałtem ewidencjonowanym. Jaka stawka właściwa będzie w tym przypadku?

Stawki ryczałtu określa art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Od przychodów z działalności wytwórczej ryczałt wynosi 5,5 proc. Natomiast stawka 8,5 proc. ma zastosowanie do przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego. Z kolei podatek w wysokości 3 proc. przychodów dotyczy działalności usługowej w zakresie handlu. W ustaleniu, która ze stawek będzie miała zastosowanie, pomocne będą ustawowe definicje działalności wytwórczej oraz usługowej. Pierwsza to działalność prowadzona przez podatnika, w wyniku której powstają nowe wyroby, w tym również sprzedaż wyrobów własnej produkcji. Natomiast przez działalność usługową w zakresie handlu rozumie się sprzedaż, w stanie nieprzetworzonym, nabytych uprzednio produktów (wyrobów) i towarów, w tym również takich, które zostały przez sprzedawcę zapakowane lub rozważone do mniejszych opakowań albo rozlane do butelek, puszek lub mniejszych pojemników.

Jak widać, opisany przez podatniczkę rodzaj aktywności gospodarczej odpowiada definicji działalności wytwórczej. Jeśli biżuteria będzie wykonywana z materiału podatniczki wcześniej przez nią nabytego lub wytworzonego we własnym zakresie, zastosowanie powinna mieć stawka ryczałtu 5,5 proc. W przypadku gdyby wytwarzała ona biżuterię z materiału powierzonego przez zamawiającego (klienta), właściwy byłby ryczałt w wysokości 8,5 proc.

Podstawa prawna

Art. 4 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 12 ust. 1 pkt 3, pkt 4 i pkt 5 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska