Poradnia podatkowa

Pracownica w trakcie urlopu macierzyńskiego będzie uzyskiwała od pracodawcy świadczenia w naturze (np. będzie opłacał jej abonament medyczny). Będą to jej jedyne przychody ze stosunku pracy. Czy w tej sytuacji przedsiębiorca będzie zobowiązany do odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy za pracownicę?

Na podstawie art. 31 ustawy o PIT osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych podmiotów przychody ze stosunku pracy. Dotyczy to również zaliczek na podatek dochodowy od osób przebywających na urlopie macierzyńskim.

Przyjmuje się jednak, że obowiązek ten istnieje tylko wtedy, gdy płatnik ma techniczną możliwość pobrania zaliczki na podatek dochodowy. Potwierdzają to wyjaśnienia organów podatkowych, m.in. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 1 marca 2016 r. (nr ILPB1/4511-1-1597/15-2/AK) czy interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 grudnia 2017 r. (nr 0114-KDIP3-3.4011.490.2017.1.JK3). Jak czytamy w pierwszym ze wskazanych pism, „Organ zgadza się z Wnioskodawcą, że jeżeli nie ma faktycznej możliwości pobrania podatku w wyliczonej przez płatnika wartości, np. z tej przyczyny, że w danym miesiącu podatnik (pracownik) nie uzyskał dochodu w formie pieniężnej, to nie będzie miał obowiązku potrącenia podatku. Zgodzić się należy, że w takim przypadku ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obliguje płatnika do zapłacenia zaliczki z własnych środków”.

Taki właśnie przypadek ma miejsce w przedstawionym stanie faktycznym. Oznacza to, że przedsiębiorca nie ma obowiązku odprowadzania zaliczek na PIT od osiąganych przez pracownicę dochodów ze świadczeń w naturze. A zatem kwoty przychodów ze świadczeń w naturze, o których mowa, przedsiębiorca będzie obowiązany uwzględniać w informacji PIT-11 sporządzanej dla pracownicy, ale bez odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy. Odpowiednie zastosowanie ma w tym zakresie stanowiące zmianę interpretacji indywidualnej pismo ministra finansów z 8 czerwca 2012 r. (nr DD3/033/140/IMD/10/PK-424), w którym czytamy, że „dochód uzyskany z tytułu opłacenia przez Wnioskodawcę w danym roku składki na ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków za pracownika płatnik zobowiązany będzie wykazać w rocznej informacji PIT-11, a podatnik będzie obowiązany uwzględnić go w rocznym zeznaniu podatkowym składanym do urzędu skarbowego i od sumy uzyskanych w danym roku podatkowym dochodów zapłacić należny podatek”.

Podstawa prawna

Art. 31 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.).

Firma transportowa świadczy usługi kabotażowe na terytorium Niemiec. Czy świadczenie tych usług firma powinna wykazywać w składanych w Polsce deklaracjach VAT-7?

Opodatkowaniu VAT w Polsce podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski (zob. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). A contrario – nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce odpłatne świadczenie usług poza terytorium Polski. O tym, czy świadczenie usług ma miejsce na terytorium kraju, decydują przepisy o miejscu świadczenia usług, tj. przede wszystkim art. 28a–28o ustawy o VAT.

Miejsce świadczenia wskazanych usług transportu towarów na trasach Niemcy–Niemcy jest ustalane na zasadach ogólnych określonych art. 28b ustawy o VAT. Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej (zob. art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). Wyjątek to sytuacja, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 ustawy o VAT), jednak na użytek dalszej części odpowiedzi nie ma on zastosowania.

W świetle powyższego w przedstawionej sytuacji są możliwe trzy scenariusze. Pierwszy z nich ma zastosowanie w przypadku usług świadczonych dla polskich podatników. Wtedy miejsce świadczenia wskazanych usług znajduje się na terytorium Polski, a w konsekwencji podlegają one opodatkowaniu VAT w Polsce według stawki 23 proc. Świadczenie usług powinno być zatem dokumentowane polskimi fakturami z VAT obliczanym według stawki 23 proc. oraz wykazywane w poz. 19 i 20 deklaracji VAT-7/VAT-7K.

Drugi scenariusz dotyczy usług świadczonych przez firmę transportową dla podatników z innych niż Polska państw Unii Europejskiej. Wtedy miejsce świadczenia usług znajduje się poza terytorium Polski, a w konsekwencji nie podlegają one opodatkowaniu VAT w Polsce. Świadczenie tych usług powinno przez firmę transportową:

• dokumentowane fakturami bez danych dotyczących stawki i kwoty podatku (art. 106e ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT), a w zamian z adnotacją „odwrotne obciążenie” (art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT) oraz numerami VAT UE obu stron (art. 106e ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT),
• wykazywane w poz. 11 deklaracji VAT-7/VAT-7K, a ponadto – zważywszy, że są to usługi, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT – również w poz. 12 deklaracji VAT-7/VAT-7K oraz w części E informacji podsumowującej VAT-UE.

Trzeci scenariusz ma zastosowanie w przypadku usług świadczonych dla podatników spoza UE. Również w tej sytuacji miejsce świadczenia usług znajduje się poza terytorium Polski, a w konsekwencji nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce. Świadczenie tych usług powinno być przez firmę transportową:

• dokumentowane fakturami bez danych dotyczących stawki i kwoty podatku (art. 106e ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT), a w zamian z adnotacją „odwrotne obciążenie” (art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT),
• wykazywane w poz. 11 deklaracji VAT-7/VAT-7K.

Zastrzec jednak należy, że w przypadku drugiego i trzeciego ze scenariuszy może się zdarzyć, iż firma transportowa jest zarejestrowana jako podatnik VAT w państwach opodatkowania usług transportowych. Wtedy świadczenia tych usług firma transportowa nie powinna wykazywać w składanych w Polsce deklaracjach VAT-7.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 28b, art. 100 ust. 1 pkt 4 oraz art. 106e ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

Osoba fizyczna zamierza rozpocząć sprzedaż biżuterii ze srebra i złota przez internet. Czy musi rejestrować się jako czynny podatnik VAT oraz kupować kasę rejestrującą?

Przepisy zwalniają z VAT sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 tys. zł (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT), jak również sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekracza, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, 200 tys. zł (zob. art. 113 ust. 9 ustawy o VAT). Jest to zwolnienie podmiotowe.

Korzystający z tego zwolnienia podatnicy nie mają obowiązku rejestrować się jako podatnicy VAT (rejestracji takiej mogą jednak dokonać dobrowolnie – zob. art. 96 ust. 3 ustawy o VAT), jak również nie mają obowiązku prowadzenia pełnej ewidencji VAT (prowadzą jedynie ewidencję uproszczoną) oraz obowiązku regularnego składania deklaracji VAT.

Nie wszyscy jednak podatnicy mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego. W art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wymienione bowiem zostały czynności, których wykonywanie przez podatników wyłącza możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego. Do czynności takich należy m.in. dokonywanie dostaw towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT, w tym większości wyrobów jubilerskich i podobnych (PKWiU z 2008 r. ex 32.12). Do wyrobów takich należą biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym (PKWiU 32.12.13.0). Powoduje to, że rozpoczynając wskazaną w pytaniu działalność, osoba fizyczna nie będzie mogła skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, gdyż będzie sprzedawać towary należące do towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (biżuterię ze złota i srebra). W konsekwencji osoba ta przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu będzie obowiązana do zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT (art. 96 ust. 1 ustawy o VAT).

Osoba ta będzie również musiała od samego początku ewidencjonować sprzedaż biżuterii za pomocą kasy rejestrującej, gdyż towary wymienione w załączniku nr 12 do ustawy o VAT należą do towarów podlegających bezwzględnemu obowiązkowi ewidencjonowania (par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. k rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania). W konsekwencji na dzień dokonania pierwszej sprzedaży biżuterii dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub rolnika ryczałtowego (zob. art. 111 ust. 1 ustawy o VAT) osoba ta powinna posiadać zainstalowaną kasę rejestrującą.

Bez znaczenia jest przy tym, że biżuterię osoba fizyczna będzie sprzedawała przez internet. Z przepisów nie wynika, aby była to okoliczność pozwalająca osobom sprzedającym towary wymienione w załączniku nr 12 do ustawy o VAT na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego lub zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Podstawa prawna

Art. 96 ust. 1 i 3, art. 111 ust. 1 oraz art. 113 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

Par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. k rozporządzenia ministra rozwoju i finansów z 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. poz. 2454 ze zm.).

©℗