Poradnia podatkowa

Spółka komunalna pobiera opłaty za udostępnianie informacji publicznej. Czy powinna przy tym naliczać VAT?

Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Wyłączenie obejmuje również niektóre czynności dokonywane przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym powiaty. Czynności, które nie podlegają opodatkowaniu VAT, w konsekwencji nie uprawniają do odliczania VAT.

Powyższe wyłączenie dotyczy niekiedy również czynności wykonywanych przez spółki. Jak czytamy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2017 r. (sygn. akt I FSK 1117/15), ”spółka komunalna działająca w ramach powierzonych jej zadań organu władzy publicznej nie jest podatnikiem VAT. Spółka prawa handlowego, w której jedynym udziałowcem jest gmina, dokonując na podstawie uchwały Rady Miasta, której legalność potwierdził w prawomocnym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, czynności zmierzających do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, działa jako podmiot prawa publicznego w rozumieniu art. 13 ust. 1 dyrektywy 112, tak jak organ władzy publicznej„.

W świetle powyższego uważam, że ze względu na brzmienie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT nie podlegają opłaty za udostępnienie informacji publicznej pobierane nie tylko przez organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego, lecz także przez wszystkie zobowiązane do tego podmioty, gdyż zawsze działają one w charakterze podmiotu prawa publicznego. Taki pogląd potwierdza też interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 września 2012 r., nr IPPP3/443-683/12-2/IG. ©℗

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.).

W lutym 2019 r. przedsiębiorca otrzymał notę kredytową, na mocy której niemiecki dostawca przyznał roczną premię pieniężną za obrót osiągnięty przez podatnika w 2018 r. Zakupy, których dotyczy premia, stanowiły dla tego ostatniego wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów. Jak i kiedy podatnik powinien rozliczyć notę dla celów VAT? Czy dokonując tego rozliczenia, podatnik może zastosować jeden kurs przeliczeniowy euro?

W pierwszej kolejności należy wskazać, że premie pieniężne przyznawane z tytułu wartości dokonanych zakupów stanowią rodzaj rabatu. Orzekł tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 25 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FPS 2/12), stwierdzając, że ”wypłata kontrahentowi bonusu warunkowego (premii pieniężnej) z tytułu osiągnięcia określonej wielkości sprzedaży lub terminowości regulowania należności stanowi rabat (…) zmniejszający podstawę opodatkowania„. A zatem w przedstawionej sytuacji w istocie podatnikowi został przyznany rabat (do wszystkich zakupów dokonanych w 2018 r.).

Z kolei art. 30a ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że do ustalenia podstawy opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów stosuje się odpowiednio art. 29a ust. 1, 6, 7, 10 i 11 ustawy o VAT. A zatem w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów stosuje się również art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT stanowiący, że podstawę opodatkowania obniża się o kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen. W konsekwencji w przedstawionej sytuacji podatnik obowiązany jest obniżyć kwotę podatku należnego (a w konsekwencji odpowiednią kwotę podatku odliczonego) z tytułu dokonanych wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Wynikających z obniżek cen zmniejszeń dotyczących wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów podatnicy powinni co do zasady dokonywać w dacie otrzymania dokumentów korygujących od unijnych dostawców (zob. np. interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 19 listopada 2012 r., nr ITPP2/443-980/12/AK, czy interpretację indywidualną dyrektora IS w Warszawie z 30 sierpnia 2016 r., nr IPPP3/4512-492/16-2/PC). A zatem korektę, o której mowa, podatnik powinien uwzględnić poprzez zmniejszenie podatku należnego oraz podatku naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów – w deklaracji VAT-7 za luty 2019 r. (zakładając, że podatnik składa miesięczne deklaracje VAT-7).

Przepisy nie określają sposobu, w jaki należy przeliczać zbiorcze dokumenty korygujące wystawione w walutach obcych. Teoretycznie oznacza to, że rozliczając takie faktury korygujące, należy stosować odrębne kursy walut obcych, właściwe dla poszczególnych korygowanych transakcji. Organy podatkowe reprezentują jednak odmienne, korzystne dla podatników stanowisko, czyli w takich przypadkach jak omawiany dopuszczają stosowanie jednego kursu przeliczeniowego, tj. kursu waluty obcej (czyli kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski albo kursu wymiany ogłoszonego przez Europejski Bank Centralny) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia zbiorczej faktury korygującej lub innego dokumentu korygującego (zob. np. interpretację indywidualną dyrektora IS w Katowicach z 7 lutego 2017 r., nr 461-IBPP4.4512.145.2016.2.LG, czy interpretację indywidualną dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 maja 2017 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.113.2017.1.KM). A zatem w przedstawionej sytuacji dopuszczalne jest zastosowanie dla celów VAT kursu średniego euro ogłoszonego przez NBP (względnie kursu wymiany opublikowanego przez EBC) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia noty. ©℗

Podstawa prawna

Art. 30a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 10 pkt 1 oraz art. 31a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.).

Małżonkowie rozwiedli się 20 grudnia 2018 r., a podziału majątku dokonali 15 marca 2019 r. W wyniku umowy mąż otrzymał od byłej żony spłatę 128 tys. zł. Czy kwota ta podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych posługuje się zamkniętym katalogiem czynności podlegających opodatkowaniu PCC. Stosownie do jej art. 1 ust. 1 pkt 1 podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
• umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
• umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
• umowy dożywocia,
• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
• ustanowienie hipoteki,
• ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
• umowy depozytu nieprawidłowego,
• umowy spółki.

Podatkowi podlegają także zmiany wymienionych umów, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania PCC, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 3 pkt 4 ustawy o PCC (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o PCC), oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak wymienione czynności cywilnoprawne (art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC).

Stosownie do art. 31 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Małżeńską wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i wspólność o charakterze łącznym. Wspólność majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie jako stosunku prawnym osobistym.

Podział majątku wspólnego małżonków jest instytucją typową dla prawa rodzinnego i opiekuńczego i wykazuje cechy odrębne od zniesienia współwłasności, unormowanego w kodeksie cywilnym. W związku z tym podział majątku wspólnego małżonków nie może być traktowany jako zniesienie współwłasności wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC.

Podział majątku wspólnego małżeńskiego nie został wymieniony w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC jako czynność podlegająca podatkowi od czynności cywilnoprawnych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem (por. interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 grudnia 2017 r., nr 0111-KDIB4.4014.376.2017.1.ASZ). ©℗

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 1 pkt 1‒3, art. 1 ust. 3 pkt 4 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1150 ze zm.).

Art. 31 par. 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 682 ze zm.).

Spółka planuje dostawy na rzecz polskiego kontrahenta jednostek pływających (holowników), tj. statków sklasyfikowanych według PKWiU ex 30.11.32.0. Czy prawidłowe będzie stosowanie preferencyjnej stawki VAT 0 proc.?

Stosownie do art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret szóste ustawy o VAT stawkę podatku w wysokości 0 proc. stosuje się do dostaw jednostek pływających używanych do żeglugi na pełnym morzu i przewożących odpłatnie pasażerów lub używanych do celów handlowych, przemysłowych lub do połowów, w tym w szczególności pchaczy pełnomorskich i holowników pełnomorskich (PKWiU ex 30.11.32.0).

Jak wskazał dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 6 października 2017 r., nr 0115-KDIT1-2.4012.420.2017.1.PS, ”(…) Wymieniając w katalogu jednostek pływających, których dostawa korzysta z preferencyjnej stawki podatku, pchacze pełnomorskie i holowniki pełnomorskie (PKWiU ex 30.11.32.00), ustawodawca przesądził o ich docelowym przeznaczeniu, jako jednostek używanych do żeglugi na pełnym morzu [wskazuje na to nawet nazwa tej jednostki] i możliwości zastosowania stawki podatku w wysokości 0 proc. (…)„. Zatem do dostawy jednostek pływających (holowników), tj. statków sklasyfikowanych wg PKWiU ex 30.11.32.0, powinna być stosowana stawka podatku VAT w wysokości 0 proc. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret szóste ustawy o VAT. ©℗

Podstawa prawna

Art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret szóste ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.).

Podatnik w 2018 r. dokonał zakupu spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Wyremontował mieszkanie i dokonał sprzedaży. Nie chcąc płacić podatku, postanowił przeznaczyć dochody na własne potrzeby mieszkaniowe. Ile ma czasu na wydanie środków?

W celu skorzystania z ulgi mieszkaniowej podatnik powinien wydać środki na własne potrzeby mieszkaniowe w ciągu trzech lat (w przypadku nieruchomości sprzedanych przed 1 stycznia 2019 r. termin na poniesienie wydatków wynosił dwa lata).

Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e tej ustawy (w tym spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego), w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Zwolnienie powyższe nastręcza podatnikom sporo kłopotów. W praktyce bowiem nie wystarczy wydanie środków odpowiadających wysokości dochodu. Aby nie zapłacić podatku, należy wydać całą wartość przychodu. ©℗

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25‒30, art. 30e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.).