Czy od darowizny między rodzicami a dzieckiem jest podatek

- Czy muszę zapłacić podatek od tej darowizny i czy od sprzedaży działki także będę musiała zapłacić podatek - pyta pani Magdalena z Łodzi. Za pieniądze ze sprzedaży chce kupić działki w miejscowości obok.

O wyjaśnienie tej sprawy poprosiliśmy Izbę Skarbową we Wrocławiu i Macieja Grelę z kancelarii Gide Loyrette Nouel.

IZBA SKARBOWA WE WROCŁAWIU WYJAŚNIŁA DLA DGP

Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Zatem darowizna działki na rzecz dziecka jest zwolniona od podatku od spadków i darowizn.

W przypadku nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008 r., a następnie zbytych przed upływem pięciu lat od daty nabycia lub wybudowania, opodatkowaniu podlegać będzie dochód według stawki podatku w wysokości 19 proc. Ustawodawca przewidział jednak możliwość zwolnienia dochodu ze sprzedaży, wprowadzając w miejsce dawnej ulgi meldunkowej (która przestała obowiązywać z końcem 2008 roku) nową ulgę mieszkaniową. Mianowicie dochód uzyskany ze sprzedaży będzie zwolniony, gdy podatnik spełni warunki wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Z brzmienia tego przepisu wynika, że dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami podlegają zwolnieniu w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Dochody te należy wydatkować nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Przychód ten musi być wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, wymienione w ustawie o PIT.

Wydatki te podatnik powinien udokumentować. Zgodnie z nowymi przepisami udokumentowane wydatki uwzględnia się do wysokości uzyskanego przychodu z odpłatnego zbycia i praw majątkowych związanych z nieruchomościami.

Z nowej ulgi mieszkaniowej skorzystają w pełni tylko ci podatnicy, którzy uzyskany przychód ze sprzedaży w całości wydatkują na własne cele mieszkaniowe. W przeciwnym wypadku należy dokonać obliczenia kwoty dochodu zwolnionego według następującego wzoru:

D - dochód (czyli przychód minus koszty uzyskania przychodu),

KFW - kwota faktycznie wydatkowana w ciągu dwóch lat na cele mieszkaniowe,

P - przychód ze zbycia nieruchomości,

KZD - kwota dochodu zwolnionego.

Obliczona według tego wzoru kwota dochodu zwolnionego będzie pomniejszała dochód do opodatkowania i należy ją, podobnie jak i dochód uzyskany ze sprzedaży, wykazać w odrębnym zeznaniu podatkowym. Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje nowy druk zeznania przeznaczony wyłącznie do wykazywania osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami PIT-39. Zeznanie to należy składać do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym uzyskano dochód ze sprzedaży.

W przypadku niewypełnienia warunków uprawniających do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, np. gdy podatnik w ciągu dwóch lat od zbycia nieruchomości nie wydatkuje wszystkich środków pieniężnych na cele mieszkaniowe, o których mówi ustawa o PIT, będzie zobowiązany do złożenia korekty zeznania, w którym wykazał daną transakcję, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę. Odsetki będą naliczane od następnego dnia po upływie pierwotnego terminu płatności do dnia zapłaty podatku włącznie.

EKSPERT WYJAŚNIA

@RY1@i02/2009/179/i02.2009.179.086.015a.101.jpg@RY2@

Maciej Grela ,doradca podatkowy w kancelarii Gide Loyrette Nouel

doradca podatkowy w kancelarii Gide Loyrette Nouel

Darowizny od najbliższych członków rodziny, w tym rodziców, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Warunkiem tego zwolnienia jest zasadniczo dopełnienie obowiązku zawiadomienia o darowiźnie urzędu skarbowego właściwego dla obdarowanego. Natomiast gdy nabycie darowizny następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, złożenie stosownej informacji nie jest wymagane (robi to za nas notariusz).

Skuteczne prawnie przeniesienie na podatnika własności darowanej nieruchomości wymagało formy aktu notarialnego. W konsekwencji, przedmiotowa darowizna będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania bez konieczności spełniania przez podatnika jakichkolwiek dodatkowych obowiązków informacyjnych wobec organów podatkowych. Fakt późniejszej sprzedaży nieruchomości w żaden sposób nie rzutuje na prawo do opisanego zwolnienia z podatku.

Odrębną kwestię stanowi natomiast planowane późniejsze zbycie otrzymanej działki przez podatnika.

Dochód ze sprzedaży niewykorzystywanej w działalności gospodarczej nieruchomości nabytej w 2009 roku zasadniczo podlega opodatkowaniu 19-proc. podatkiem dochodowym (o ile sprzedaż nastąpi przez upływem pięciu lat od końca roku, w którym podatnik uzyskał darowiznę). Dochód ten oblicza się jako różnicę pomiędzy przychodem w postaci ceny uzyskanej ze sprzedaży działki (zakładając, że będzie odzwierciedlać jej wartość rynkową) a kosztem uzyskania tego przychodu. Mając na względzie sposób nabycia nieruchomości (darowizna zwolniona z opodatkowania) oraz przy założeniu, że podatnik nie będzie ponosił nakładów na sprzedawaną nieruchomość, przy sprzedaży działki po stronie podatnika praktycznie nie wystąpią koszty podatkowe (poza kosztami związanymi z obsługą transakcji, np. kosztami sporządzenia aktu notarialnego itp.). Tak obliczony podatek ze zbycia działki należy uiścić do końca kwietnia roku następującego po roku, w którym dokonano transakcji. W tym samym terminie podatnik powinien złożyć w swoim urzędzie skarbowym odrębne zeznanie podatkowe (na formularzu PIT-39), w którym dokona rozliczenia podatkowego transakcji.

Natomiast zakładając, że działka, którą podatnik pragnie nabyć za środki uzyskane z uprzedniej sprzedaży działki podarowanej przez rodziców, będzie przeznaczona na cele mieszkaniowe podatnika (tj. pod budowę budynku mieszkalnego dla podatnika), opisany dochód ze sprzedaży podarowanej działki będzie mógł zostać objęty zwolnieniem z opodatkowania PIT. Zwolnienie to dotyczy wyłącznie części środków ze sprzedaży przeznaczonych na zakup nowej działki realizującej cele mieszkaniowe. Warunkiem zastosowania zwolnienia jest reinwestowanie środków w terminie dwóch lat od końca roku, w którym podatnik dokonał sprzedaży darowanej działki. Kwota dochodu objęta zwolnieniem powinna zostać wykazana odpowiednio we wspomnianym rocznym zeznaniu podatkowym PIT-39.

Na marginesie należy dodać, że nabywca działki będzie równocześnie zobowiązany do uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, w wysokości 2 proc. ceny sprzedaży działki (zakładając, że cena ta będzie odzwierciedlać jej wartość rynkową). Rozliczenie wspomnianego podatku przez nabywcę (tj. zapłata oraz złożenie w urzędzie skarbowym deklaracji PCC-3) powinno nastąpić w terminie 14 dni od daty zawarcia transakcji.

Podstawa prawna

Ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. z 2009 r. nr 93, poz. 768).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Opracowała Ewa Matyszewska