Kiedy trzeba zapłacić podatek od spadku i darowizny

Wierzytelność jest prawem majątkowym podlegającym opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Jeśli podatniczka chciała skorzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, powinna wykazać w pierwotnie składanym zgłoszeniu również istniejącą wierzytelność. Skoro jednak podatniczka nie wykazała w zeznaniu podatkowym (zgłoszeniu nabycia) - będąc do tego zobowiązaną - nabycia prawa majątkowego po zmarłym mężu, to powinna to prawo majątkowe wykazać w zeznaniu podatkowym. Oznacza to, że podatniczka musi zapłacić podatek od tego spadku.

Art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.; w brzmieniu obowiązującym w 2007 roku).

Opisaną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy darowizny, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego.

Jeżeli opisana we wniosku czynność cywilnoprawna dokonana zostanie w formie darowizny, to nabycie praw majątkowych wynikających z umowy pożyczki podlegać będzie zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli zostaną spełnione wszystkie przewidziane tym przepisem warunki, m.in. zgłoszenie darowizny w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy.

Art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego można zasiedzieć tylko rzecz cudzą. Nabycie tytułem dziedziczenia jest tytułem odrębnym od nabycia tytułem zasiedzenia i każde z nich podlega odrębnie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W sytuacji, gdy sąd orzeknie nabycie przez podatnika własności udziału w działce tytułem zasiedzenia, będzie on zobowiązany do zapłaty podatku od nabycia tytułem zasiedzenia. Ze zwolnienia z opodatkowania korzysta ta część udziału w działce, którą podatnik nabył w drodze spadku. Zapłacenie podatku od nabycia udziału w działce w drodze spadku nie ma wpływu na obowiązek zapłacenia podatku w sytuacji nabycia innego udziału w działce w drodze zasiedzenia.

Art. 4 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Aby darowizna pieniędzy między najbliższą rodziną, np. między matką i córką, była zwolniona z podatku od spadków i darowizn, trzeba ten fakt w ciągu 6 miesięcy zgłosić w urzędzie skarbowym. W celu skorzystania ze zwolnienia od podatku oprócz warunku zgłoszenia nabycia tych środków występuje warunek udokumentowania przekazania tych środków na rachunek bankowy nabywcy lub jego rachunek prowadzony przez SKOK albo za pośrednictwem poczty. Warunek do skorzystania ze zwolnienia nie jest spełniony, gdy środki pieniężne zostaną przekazane na rachunek osoby trzeciej.

Dlatego darowizna, którą podatniczka otrzymała od matki, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn z uwagi na fakt, że udokumentowaniem darowizny jest przelew z rachunku bankowego darczyńcy na rachunek bankowy nabywcy, tj. obdarowanej. Warunek do skorzystania ze zwolnienia z podatku nie został spełniony, ponieważ środki pieniężne zostały przekazane na rachunek osoby trzeciej, w tym przypadku dewelopera.

W związku z tym na podatniczce jako obdarowanej ciążył obowiązek złożenia zeznania (SD-3) w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Do powstania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych związanych z nieruchomościami dochodzi jedynie wskutek zbycia o charakterze odpłatnym.

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest jej nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości. Przy czym to świadczenie drugiej strony nie musi mieć charakteru majątkowego, może być np. korzyścią osobistą. W przypadku przekazania części udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu na rzecz spółdzielni mieszkaniowej w formie darowizny, podatnik nie dokona odpłatnego zbycia. Oznacza to, że w związku z dokonaniem tych czynności nie będzie ciążył na podatniku obowiązek podatkowy w PIT.

Art. 9, art. 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl