Nie każde nabycie trzeba zgłosić
Stan faktyczny - Matka darowała synowi nieruchomość. Umowa darowizny została sporządzona w formie aktu notarialnego w lipcu 2007 r. W zamian za mieszkanie obdarowany ustanowił na jej rzecz, a także na rzecz jej męża (ojczyma) oraz jego syna dożywotnią i niepodzielną służebność mieszkania. Notariusz nie pobrał podatku od spadków i darowizn, a skarżący nie brał udziału w podpisaniu aktu ani nie złożył zgłoszenia o nabyciu służebności.
Spór, który rozstrzygnął sąd, dotyczył tego, czy nabywca służebności mieszkania (ojczym), który nie brał udziału w podpisaniu aktu notarialnego ani nie był stroną umowy darowizny, miał obowiązek zgłosić do urzędu skarbowego nabycie rzeczy lub praw majątkowych (służebności mieszkania). W konsekwencji czy nie- zgłoszenie nabycia powoduje, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. (tego stanu prawnego dotyczyła sprawa), aby skorzystać ze zwolnienia, trzeba zgłosić nabycie darowizny naczelnikowi urzędu skarbowego.
W obecnym stanie prawnym został jedynie wydłużony termin na zgłoszenie nabycia (z 1 do 6 miesięcy). Wyrok dotyczy więc również obecnego stanu prawnego.
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami obowiązek zgłoszenia nie dotyczy przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Sąd zwrócił też uwagę, że polecenie darczyńcy i nieodpłatna służebność to dwa różne tytuły nabycia prawa majątkowego podlegające opodatkowaniu. Jak dodał sąd, w przypadku gdy darczyńca nakłada na obdarowanego tytułem polecenia obowiązek przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia (ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy, za zbywcę uważa się obdarowanego. A zatem wbrew stanowisku organu podatkowego, w przypadku gdy nabywcą rzeczy lub prawa majątkowego z tytułu polecenia jest osoba trzecia, zbywcą nie jest obdarowany, lecz darczyńca.
Skoro więc ustawa o podatku od spadków i darowizn uznaje za zbywcę darczyńcę, to nie można twierdzić, że służebność została ustanowiona przez obdarowanego.
W efekcie ojczym nie miał obowiązku zgłaszania nabycia naczelnikowi urzędu skarbowego i był zwolniony z podatku od spadków i darowizn.
Wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2011 r., sygn.akt I SA/Gl 136/11, nieprawomocny.
Łukasz Zalewski
@RY1@i02/2011/112/i02.2011.112.183.015a.001.jpg@RY2@
Zbigniew Błaszczyk | doradca podatkowy w Tax-US Podatki Doradztwo
Cieszy, że kolejne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zmierza do normalności, pojmowanej jako ścisłe rozumienie przepisu prawa i odmowy stosowania interpretacji tam, gdzie jej nie potrzeba. A szczególnie na uznanie zasługuje potępienie prawa organów podatkowych do stosowania rozszerzającej wykładni przepisów, zwykle niedozwolonej, a w tym przypadku karygodnej i szczególnie nieuzasadnionej. Słusznie sąd zauważył, że w przedmiotowej sprawie wszelkie skutki faktyczne i prawne, w tym podatkowe, wynikają z umowy zawartej w formie aktu notarialnego, a był to warunek ustawodawcy, który nie miał dalszych ograniczeń. Skoro nabycie zostało wywołane prawnie zawartą umową w formie aktu notarialnego, to niedopuszczalne jest kreowanie nowych żądań zarówno w stosunku do samej umowy, jak i do aktu notarialnego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu