Jak ujmować w księdze koszty poniesione na przełomie roku

@RY1@i02/2009/233/i02.2009.233.086.0008.101.jpg@RY2@

Radosław Kowalski, doradca podatkowy w Kancelarii Doradcy Podatkowego Radosława Kowalskiego

doradca podatkowy w Kancelarii Doradcy Podatkowego Radosława Kowalskiego

Przedsiębiorca, podatnik PIT, który ewidencjonuje przychody i koszty w podatkowej książce przychodów i rozchodów, a który nie stosuje zasady memoriału, rozlicza koszty uzyskania przychodu, potrącając je tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Jednocześnie trzeba pamiętać, że w art. 24 ust. 2 ustawy o PIT wskazane zostało, że u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem podatkowym a kosztami uzyskania powiększona o różnicę między wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę między wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Biorąc pod uwagę fakt, że definiując wynik podatkowy należy uwzględnić treść zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, trzeba stwierdzić, że sposób dokonywania wpisów do takiej ewidencji ma znaczenie nie tylko formalne, ale i materialne (tzn. wpływa to w sposób bezpośredni na wysokość dochodu).

Oczywiście sposób ewidencjonowania wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów regulowany jest w rozporządzeniu ministra finansów. W par. 17 minister wskazał, że zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych, co do zasady (wyjątek dotyczy sytuacji, gdy księga prowadzona jest przez biuro rachunkowe), musi być wpisany do księgi niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Zapisów dotyczących pozostałych wydatków dokonuje się generalnie (i tutaj wyjątek dotyczy sytuacji, gdy księga prowadzona jest przez biuro rachunkowe) jeden raz dziennie, po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 22 ustawy o PIT. Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokonują zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów dobowych skorygowanych o wartości dotyczące zwrotów towarów wynikające z odrębnych ewidencji. W tym ostatnim przypadku podatnicy mogą dokonywać zapisów w księdze na koniec każdego miesiąca, na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień raportów dobowych.

Jednocześnie u podatnika prowadzącego podatkową księgę przychodów i rozchodów za moment poniesienia kosztu uznaje się - według regulacji ustawy o PIT - dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.

W konsekwencji podatnik powinien ujmować wydatki w kosztach, uwzględniając zarówno zasadę definiowania momentu poniesienia kosztu zapisaną w ustawie o PIT, jak również regulacje rozporządzenia o zasadach prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

W efekcie przed końcem roku podatnik musi ująć w księdze wydatki, które udokumentowane są fakturami i innymi dowodami wystawionymi w danym roku (czyli koszty poniesione), oraz otrzymane w tym roku materiały podstawowe, oraz materiały podstawowe i towary handlowe udokumentowane fakturami lub innymi dowodami, które następnie wyłączane są z kosztów podatkowych poprzez uwzględnienie przy wyznaczaniu wyniku podatkowego różnicy pomiędzy remanentem końcowym a początkowym.

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).