Jak ustalić rezydencję podatkową w Polsce

konsultant w PricewaterhouseCoopers

Rezydencja podatkowa, inaczej miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, jest zasadniczym pojęciem regulującym sytuację podatkową osoby fizycznej w Polsce. Decyduje ona o ostatecznej wysokości ponoszonych przez daną osobę obciążeń podatkowych, rodzajach dochodów (przychodów) podlegających opodatkowaniu w Polsce, jak również obowiązkach dotyczących odpowiedniego zadeklarowania danego dochodu (przychodu) polskim organom skarbowym.

Polski rezydent podatkowy podlega opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na to, w jakim kraju zostały one uzyskane, czyli ciąży na nim nieograniczony obowiązek podatkowy.

Zgodnie z obwiązującymi przepisami polskimi rezydentami podatkowymi są osoby, które: posiadają w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywają w Polsce dłużej niż 183 dni w danym roku podatkowym.

Aby stać się polskim rezydentem podatkowym, wystarczające jest spełnienie tylko jednego ze wskazanych warunków. Przykładowo osoba, której pobyt na terytorium Polski przekroczy w trakcie roku podatkowego (kalendarzowego) łącznie 183 dni będzie uznana za polskiego rezydenta podatkowego, mimo że jej centrum interesów życiowych mogło pozostać w innym kraju. Natomiast osoba, która przybędzie do Polski z członkami najbliższej rodziny (małżonek/partner, dzieci) również zacznie podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (gdyż przeniesie do Polski centrum interesów osobistych), nawet jeśli jej pobyt w Polsce w danym roku nie przekroczy 183 dni.

Polski rezydent podatkowy powinien pamiętać, że w przypadku gdy uzyskał dochód w innym kraju (który, co do zasady, podlega opodatkowaniu również w Polsce), może wyliczyć swoje zobowiązanie podatkowe w Polsce przy uwzględnieniu odpowiedniej metody unikania podwójnego opodatkowania wynikającej z umowy podatkowej. Może także, w odniesieniu do niektórych dochodów, skorzystać z przewidzianej w polskich przepisach tzw. ulgi abolicyjnej, jeśli przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują zastosowanie mniej korzystnej metody (eliminacji podwójnego opodatkowania).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).