Kto odpowiada za pobranie i wpłacenie zaliczek na podatek

@RY1@i02/2010/246/i02.2010.246.086.016b.001.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński, radca prawny, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Przepis ten ogranicza zakres odpowiedzialności podatnika, a pośrednio wpływa na zakres odpowiedzialności płatnika. Skoro podatnik nie odpowiada za zaniżenie lub nieujawnienie podstawy opodatkowania przez płatnika, to jedynym podmiotem, który mógłby ponieść w takiej sytuacji odpowiedzialność, jest płatnik. Tym samym w przypadku niewpłacenia w terminie zaliczki kwota zaliczki wraz z odsetkami z tytułu zaległości podatkowej powinna być uregulowana przez płatnika.

Sytuacja przestaje być jednoznaczna, gdy nieprawidłowości w rozliczaniu zaliczek zostaną ujawnione już po zakończeniu roku podatkowego. Pojawia się wówczas pytanie o dopuszczalność żądania zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W szczególności problem staje się aktualny, jeżeli wziąć pod uwagę pogląd wyrażony w jednym z wyroków NSA z 14 grudnia 2005 r. (sygn. akt II FSK 41/05), że zaliczka traci byt prawny po zakończeniu roku podatkowego, co w praktyce oznacza, że egzekwowanie zaliczek po zakończeniu roku podatkowego jest niedopuszczalne.

Warto jednak zastanowić się nad ponownym przeanalizowaniem tego zagadnienia z uwzględnieniem obowiązującego od 1 stycznia 2007 r. art. 26a Ordynacji podatkowej, który - jak się wydaje - dopuszcza poniesienie przez płatnika odpowiedzialności za niepobrane zaliczki na podatek również po zakończeniu roku podatkowego. Brzmienie tego przepisu bowiem wskazuje, że to właśnie płatnik pozostaje podmiotem, który powinien z własnych środków uregulować zaległość.

Nieco inaczej kwestię odpowiedzialności za niewpłacone w trakcie roku zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych interpretują organy podatkowe. W interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 września 2010 r. (nr IPPB4/415-356/10-7/LS) wskazano, że podatnik jest zobowiązany do należytego wypełniania obowiązków nałożonych na niego ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy zwrócił w szczególności uwagę na art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, określający przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym, oraz na art. 45 ust. 1 ustawy o PIT, który przewiduje, że podatnik zobowiązany jest do wykazania w rocznym zeznaniu podatkowym wszystkich osiągniętych w roku podatkowym dochodów. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy płatnik zaliczki na podatek dochodowy pobrał, czy też tego obowiązku nie wypełnił.

Podejście takie wydaje się pomijać art. 26a Ordynacji podatkowej, z którego wynika wyraźne ograniczenie odpowiedzialności podatnika. Przepis ten uniemożliwia organowi podatkowemu domaganie się od podatnika uregulowania zaległego podatku w sytuacji gdy płatnik nie pobrał zaliczek na podatek. Odpowiedzialność spoczywa bowiem na płatniku. Nie oznacza to jednak, że podatnik nie poniesie ostatecznie ekonomicznego ciężaru podatku. Płatnik, który z własnych środków zapłacił do urzędu skarbowego kwotę zaliczki na podatek, może dochodzić jej zwrotu od podatnika na podstawie kodeksu cywilnego.

EM