Jak legalnie można zmniejszyć dochód do opodatkowania

@RY1@i02/2010/221/i02.2010.221.086.0008.001.jpg@RY2@

Wojciech Piotrowski, doradca podatkowy w firmie doradczej KPMG

System wpłaty ostatnich zaliczek za rok podatkowy jest dla przedsiębiorców uciążliwy z dwóch powodów. Po pierwsze, wysokość zaliczki za grudzień - w przeciwieństwie do miesięcznych zaliczek od stycznia do listopada - nie jest obliczana na podstawie faktycznie osiągniętego dochodu. Ustawa zakłada fikcyjnie, że dochód grudniowy równy jest dochodowi osiągniętemu w listopadzie, zatem zaliczka za grudzień jest równa zaliczce za listopad. Po drugie, termin zapłaty grudniowej zaliczki to 20 grudnia i pokrywa się z terminem zapłaty zaliczki listopadowej. W efekcie podatnik płaci zaliczkę, która w ujęciu realnym wynosi 36 proc. (2 x 18 proc.) dochodu uzyskanego w listopadzie, a niekiedy nawet 64 proc. (2 x 32 proc.). Dla przedsiębiorców opodatkowanych liniowo realne obciążenie wynosić może 38 proc. (2 x 19 proc.) osiągniętego dochodu. Urealnienie wysokości płaconego podatku następuje w zeznaniu rocznym i z ekonomicznego punktu widzenia wiąże się z kilkumiesięcznym kredytowaniem Skarbu Państwa przez podatnika.

Aby uniknąć wyżej opisanego obciążenia, podatnicy podejmują działania zmierzające do obniżenia dochodu listopada, co można osiągnąć bądź poprzez wykazanie niższego przychodu, bądź też wyższych kosztów uzyskania przychodów. Nie wszystkie takie działania mają charakter legalny. Przykładowo, jeżeli podatnik sprzedał towar lub wykonał usługę w ostatnich dniach listopada, ma prawo wystawić fakturę na początku grudnia (w terminie 7 dni). Błędem jest jednak wykazywanie tej faktury w księgach podatkowych jako przychodu grudnia, gdyż przychód powstaje, co do zasady, z dniem wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi. Zatem jeżeli przesunięcia dotyczą jedynie daty wystawienia faktury, nie pozwolą one na obniżenie przychodu za listopad. Natomiast dopuszczalne i prawnie skuteczne jest planowanie podatkowe, polegające na ułożeniu stosunków z kontrahentami tak, że do wydania towaru lub wykonania usługi dochodzi w październiku lub w grudniu. Jednak w tym drugim przypadku należy dodatkowo pamiętać, że wystawienie faktury ani przyjęcie zapłaty nie może nastąpić w listopadzie, gdyż zdarzenia te powodują przesunięcie chwili powstania przychodu na listopad.

Koszty uzyskania przychodu listopada można natomiast zwiększyć, planując z wyprzedzeniem zakupy na listopad. W przypadku zakupów o charakterze inwestycyjnym można wykorzystać obowiązującą od kilku lat na gruncie przepisów o podatku dochodowym instytucję amortyzacji jednorazowej, przewidującą dla podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej oraz małych podatników możliwość jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od niektórych środków trwałych w granicach określonych limitów.

Należy podkreślić, że w wielu przypadkach przepisy uzależniają prawo do rozpoznania kosztu uzyskania przychodów od określonych działań podejmowanych przez podatnika. Jako przykłady wskazać można: utworzenie odpisów aktualizujących należności wraz z uprawdopodobnieniem ich nieściągalności; likwidację nie w pełni umorzonych środków trwałych (z wyjątkiem przypadku, gdy środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności); odpisanie wierzytelności jako nieściągalne i których nieściągalność została uprawdopodobniona, pod warunkiem uprzedniego zarachowania tych wierzytelności jako przychody należne.

W ramach planowania podatkowego czynności tych można dokonać w listopadzie, zwiększając tym samym koszty uzyskania przychodu.

mgm