Czy trudno ustalić wartość początkową środków trwałych

doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/118/i02.2010.118.086.007b.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Piotr Majewski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów mogą zostać, co do zasady, zaliczone przez przedsiębiorcę w koszty. Niektórych wydatków nie można jednak rozliczyć natychmiast. Nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki na nabycie lub wytworzenie tzw. środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Środkami trwałymi są np. budynki czy urządzenia techniczne, podczas gdy do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się m.in. autorskie prawa majątkowe i licencje. Warunkiem uznania danego składnika majątkowego za środek trwały lub wartość niematerialną i prawną jest ich wykorzystywanie na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także przewidywany czas używania dłuższy niż rok.

Wydatki związane z uzyskaniem takich składników majątkowych są zaliczane w koszty uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne. Kluczowe dla prawidłowego rozliczenia takich transakcji jest ustalenie wartości początkowej środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, stanowiącej podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych.

W większości przypadków wartością początkową środków trwałych będzie cena ich nabycia powiększona o koszty związane z zakupem. Kosztami takimi są m.in. koszty transportu i montażu, a także opłaty notarialne i skarbowe związane z nabyciem. Organy podatkowe zwykle uznają, że do wydatków tych należy również zaliczyć wszelkie niezbędne do uruchomienia środka trwałego ekspertyzy, a nawet koszty zakwaterowania osób instalujących urządzenia. Należy jednak pamiętać, że koszty te stanowią składnik ceny nabycia środka trwałego, wyłącznie jeśli zostały poniesione do dnia przekazania go do używania. Wydatki poniesione później nie wchodzą do jego wartości początkowej, a ich zaliczenie w koszty uzyskania przychodów odbywa się na zasadach ogólnych.

W przypadku wytworzenia środka trwałego we własnym zakresie jego wartość początkową stanowi koszt wytworzenia, obejmujący m.in. wartość zużytych w tym celu rzeczowych składników majątkowych, wartość wynagrodzeń pracowników, którzy brali udział w wytworzeniu, a także wartość odsetek od zaciągniętych na jego wytworzenie pożyczek lub kredytów, naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania. Do kosztów wytworzenia nie zalicza się jednak m.in. kosztów ogólnych zarządu.

Jeszcze inaczej ustala się wartość początkową środka trwałego w przypadku jego nabycia w drodze spadku czy nieodpłatnego przekazania, np. darowizny. W takim przypadku jest ona ustalana w wysokości wartości rynkowej, chyba że umowa, na podstawie której następuje nieodpłatne przekazanie, ustala tę wartość w niższej wysokości.

Do ustalania wartości początkowej nabytych wartości niematerialnych i prawnych stosuje się, co do zasady, takie same reguły, jak do środków trwałych. W odróżnieniu jednak od środków trwałych przepisy dotyczące wartości niematerialnych i prawnych nie przewidują możliwości ich samodzielnego wytworzenia. Oznacza to, że wydatki na wytworzenie wartości niematerialnej i prawnej podlegają zaliczeniu w koszty uzyskania przychodów na zasadach ogólnych.

(AT)

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).