Co grozi podatnikowi, który nie rozliczy przed urzędem skarbowym sprzedaży nieruchomości

starszy konsultant w BDO

@RY1@i02/2010/061/i02.2010.061.086.008b.001.jpg@RY2@

Ewelina Lelito, starszy konsultant w BDO

Przychodem podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.

Należy więc, po pierwsze, rozróżnić obowiązki podatnika związane z przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych przed 31 grudnia 2008 r. oraz nieruchomości nabytych lub wybudowanych po tym dniu.

Podatnik, który sprzedał nieruchomość nabytą lub wybudowaną przed 31 grudnia 2008 r., jeżeli nie zostały spełnione wymagania do skorzystania z ulgi meldunkowej, jest zobowiązany do wykazania podatku z odpłatnego zbycia tych nieruchomości w zeznaniu PIT-36 (poz. 193), PIT-38 (poz. 37) lub PIT-36L (poz. 60).

Natomiast podatnik, który odpłatnie zbył nieruchomość nabytą lub wybudowaną po 31 grudnia 2008 r., powinien wykazać przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu PIT-39.

W odniesieniu do odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008 r. podatnik może skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej, tzn. może nie opodatkować dochodu osiągniętego z odpłatnego zbycia nieruchomości, pod warunkiem że w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, przeznaczy taki przychód na cele mieszkaniowe.

Podatnik, który nie zamierza skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jest również zobowiązany do złożenia PIT-39. W takim przypadku powinien wykazać kwotę podatku od dochodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w poz. 28 PIT-39.

Bez względu na to, czy podatnik decyduje się na przekazanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele mieszkaniowe, czy też nie zamierza takiego przychodu przekazać na te cele, jest zobowiązany do złożenia zeznania PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Jeśli podatnik nie złoży PIT-39, PIT-38 lub PIT-36, podlega odpowiedzialności karnej skarbowej.

Podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Jeżeli natomiast kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

W przypadku niezłożenia deklaracji, w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej skarbowej, podatnik może jedynie skorzystać z czynnego żalu.

Organ podatkowy może w prosty sposób ustalić, czy podatnik uzyskał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości. Przede wszystkim, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, a sprzedaż nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W takiej sytuacji płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych jest notariusz. Notariusz prowadzi rejestr umów, który następnie przedkłada do organu podatkowego. Na podstawie takiego rejestru organ podatkowy może ustalić, między jakimi podatnikami została zawarta transakcja, a więc u jakiego podmiotu powstał potencjalny przychód podatkowy z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.