Co grozi za niewpłacenie podatku wynikającego z rocznego PIT

Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Termin płatności PIT za 2009 rok upływa 30 kwietnia 2010 r.

Zatem już 1 maja 2010 r. u podatniczki, która nie wpłaci wynikającego z rozliczenia rocznego podatku należnego, powstanie zaległość podatkowa. Od tego momentu będą też naliczane odsetki od tej zaległości.

Art. 51 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. To zasada wynikająca z przepisów kodeksu karnego skarbowego. Niestety w kodeksie nie zdefiniowano pojęcia uporczywe. Z orzecznictwa sądowego wynika jedynie, że działanie uporczywe charakteryzować może zachowanie zarówno ze względu na jego powtarzalność, jak i na trwałość utrzymywanego określonym zachowaniem stanu.

Warto też wiedzieć, że sąd może odstąpić od wymierzenia tej kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe wpłacono w całości należny podatek na rzecz właściwego organu.

Zatem podatnikowi, który raz nie wpłacił podatku, trudno będzie udowodnić, że działał uporczywie. Aby uniknąć kary, warto dodatkowo złożyć czynny żal, czyli pismo, w którym podatnik przyzna się do popełnionego czynu.

Art. 57 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Wysokość odsetek oblicza sam podatnik za każdy dzień zwłoki w zapłacie podatku. Obecnie wysokość odsetek dla fiskusa to 10 proc. w skali roku.

Art. 53 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Podatnicy, którzy muszą dopłacić podatek za 2009 rok, całą kwotę muszą uregulować najpóźniej 30 kwietnia 2010 r. Jeśli podatnik wie, że nie będzie miał takiej kwoty, można podatek wpłacać w ratach do urzędu skarbowego. Trzeba tylko tak obliczyć wpłaty, aby ostatnia wpłynęła na konto fiskusa 30 kwietnia 2010 r. Taki sposób zapłaty podatku jest prawidłowy i zgodny z przepisami.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Podatnik może uniknąć kary, jeśli złoży w urzędzie skarbowym tzw. czynny żal. Przepisy przewidują, że nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.

Czynny żal to pismo, w którym podatnik przyzna się do błędu, czyli w naszym przypadku zapłaty podatku po terminie. Wraz z tym pismem musimy jednak dokonać czynności, której ono dotyczy, a której wcześniej zaniedbaliśmy.

Trzeba jednak podkreślić, że czynny żal uchroni podatnika od sankcji za nietermionowe uregulowanie podatku. Nie ochroni natomiast przed koniecznością zapłaty odsetek za zwłokę.

Art. 16 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć zaległość podatkową oraz odsetki od takiej zaległości.

Jednak decyzja uznająca za zasadne umorzenie odsetek od zaległości podatkowych należy do organu podatkowego. Może on odmówić ich umorzenia, nawet jeśli przemawiałyby za tym okoliczności sprawy. Odmowa rozłożenia zaległości na raty oraz odmowa umorzenia odsetek nie naruszają prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki pozytywne, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Rozłożenie zapłaty zaległości podatkowych na raty oraz umorzenie odsetek za zwłokę oparte być muszą na okolicznościach dotyczących podmiotu, który wystąpił z wnioskiem o zastosowanie tego rodzaju ulg. Innymi słowy, przesłanki, jakie uzasadniają przyznanie ulg w zapłacie podatków, związane muszą być z podatnikiem.

Art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

● odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

● odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę;

● umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Skoro udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych następuje na wniosek podatnika, to on musi wybrać jej rodzaj, określając go w podaniu składanym w urzędzie.

Art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

ewa.matyszewska@infor.pl