Jak wykazać w PIT prawa nabyte

Ulga odsetkowa została zlikwidowana z początkiem 2007 roku. Prawo do ulgi zachowały tylko te osoby, którym kredyt (pożyczka) mieszkaniowa została udzielona w latach 2002-2006. Udzielenie kredytu to data podpisania umowy kredytowej lub pożyczki. Podpisanie umowy kredytu mieszkaniowego po 31 grudnia 2006 r. nie pozwala na korzystanie z ulgi odsetkowej. Dlatego nawet jeśli podatnik spełnia wszystkie warunki, jakie trzeba było spełnić do skorzystania z ulgi odsetkowej, nie ma do niej prawa.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588).

Pierwszy raz można skorzystać z odliczenia ulgi odsetkowej w zeznaniu za rok, w którym zakończono inwestycję. Jest to moment, w którym podatnik nabył mieszkanie na podstawie ostatecznego aktu notarialnego. W przypadku nabycia od deweloperów mieszkań czy domów rokiem zakończenia będzie rok, w którym została zawarta umowa o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego lub lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo umowa w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego.

Jeżeli właściwa umowa przenosząca własność mieszkania została sporządzona w styczniu 2010 r., to pierwszy raz ulgę można odliczyć dopiero w zeznaniu za 2010 rok. Jednocześnie trzeba pamiętać, że podatnik może odliczyć odsetki z lat wcześniejszych, tj. zapłacone od momentu zaciągnięcia kredytu czy pożyczki. Odsetki z tego okresu można odliczyć w pierwszym lub drugim roku odliczania ulgi.

Art. 26b ust. 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r.

Przy uldze odsetkowej istnieje zakaz odliczania odsetek od kredytów wykorzystanych na nabycie gruntu lub prawa wieczystego użytkowania. Wydanie pieniędzy z kredytu mieszkaniowego także na zakup działki nie pozbawia w całości prawa do skorzystania z odliczenia. Konieczne będzie jednak pomniejszenie odliczenia. Jeżeli pieniądze z kredytu zostały wydatkowane na grunt i na dom, można odliczyć tylko odsetki od części kredytu wydanego na budowę domu. W tym celu trzeba ustalić proporcję, w jakiej wydatki na nabycie gruntu pozostają w łącznych wydatkach.

Art. 26b ust. 3 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r.

W tym przypadku można będzie odliczyć wydatki poniesione na kasę mieszkaniową tylko do dnia obowiązywania pierwotnego terminu umowy (tj. do połowy 2009 r.). Zgodnie z przepisem przejściowym prawo do kontynuowania ulgi na kasę mieszkaniową przysługuje podatnikom, którzy zawarli umowę o kredyt kontraktowy z bankiem prowadzącym kasę mieszkaniową przed 1 stycznia 2002 r. Prawo do odliczenia przysługuje do upływu określonego przed 1 stycznia 2002 r. terminu systematycznego gromadzenia oszczędności, wynikającego z umowy o kredyt kontraktowy. Oznacza to, że aneksowanie końcowej daty obowiązywania umowy po wykreśleniu ulgi na kasę nie przedłuża okresu korzystania z odliczenia.

Art. 4 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 134, poz. 1509 z późn. zm.).

Ulga remontowa zupełnie przestała obowiązywać. Nawet podatnicy, którzy korzystali z niej na zasadzie praw nabytych po wykreśleniu jej z ustawy nie mogą już dokonywać wydatków premiowanych odliczeniem. Jedynymi osobami, które ewentualnie wykażą ulgę remontową w PIT za 2009 rok będą ci, którym w latach ubiegłych zabrakło podatku do całkowitego jej rozliczenia.

Ustawa z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 202, poz. 1956 z późn. zm.).

Ulga z tytułu szkolenia uczniów już nie obowiązuje. Ustawodawca zlikwidował ją z dniem 1 stycznia 2004 r. Prawo do kontynuowania odliczenia zagwarantowano tylko dwóm grupom podatników szkolących uczniów. Przede wszystkim prawo do odliczenia ulgi pozostawiono tym osobom, którym nie wystarczyło podatku na całkowite jej rozliczenie. Prawo do ulgi mają też podatnicy, którzy przed 1 stycznia 2004 r. zawarli z uczniami lub szkołami właściwe umowy o szkolenie i rozpoczęli praktyczną naukę zawodu lub szkolenie w celu przygotowania zawodowego nie później niż w roku szkolnym 2003/2004. Oni także nabyli prawo do odliczania ulgi uczniowskiej po wykreśleniu jej z ustawy. Osoby, które umowy o szkolenie podpisały w 2009 roku, nie mogą już nabyć prawa do ulgi.

Art. 13 ustawy z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 202, poz. 1956 z późn. zm.).

Art. 4 ustawy z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. nr 202, poz. 1958, z późn. zm.).

Ślub z osobą, która korzystała ze starych ulg mieszkaniowych, pozbawia prawa do kontynuowania odliczenia. Jednym z warunków do skorzystania z ulgi odsetkowej jest to, że podatnik i małżonek nie korzysta lub nie korzystał ze starych ulg mieszkaniowych. Ten warunek dotyczy także okresu sprzed małżeństwa. W związku z tym ślub z osobą, która kiedyś korzystała z ulgi mieszkaniowej, pozbawia prawa do odliczania odsetek. Organy podatkowe uznają, że podatnik traci prawo do odliczania za cały rok, w którym zawarł związek małżeński. Inaczej mówiąc, za rok, w którym podatnik wziął ślub z osobą, która wcześniej korzystała ze starej ulgi mieszkaniowej odliczenie, nie przysługuje. Organy podatkowe nie zgadzają się na odliczenie w proporcji np. jeśli ślub zawarto w grudniu to i tak nie można odliczyć odsetek za 11 miesięcy przed ślubem.

Nie ma też znaczenia ustrój majątkowy, jaki wybrali małżonkowie. Pocieszające może być jedynie to, że organy podatkowe zgadzają się na odwieszenie prawa do odliczenia po rozwodzie. Z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu o rozwodzie podatnika przestaje dotyczyć wyłączenie związane z małżonkiem.

Art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r.

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl