Jak prawidłowo opodatkować działalność w ramach spółki osobowej

doradca podatkowy, partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2009/006/i02.2009.006.086.016b.001.jpg@RY2@

Paweł Tomczykowski, doradca podatkowy, partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Niestety, polskie regulacje dotyczące podatków dochodowych (czyli ustawy o PIT i o CIT) nie zawierają szczegółowych norm dotyczących opodatkowania działalności opartej na spółkach osobowych. Może to być niekorzystne dla podatników, którzy są zdani na łaskę organów podatkowych, mających znaczną swobodę w ocenie skutków działań podatników. Należy jednak podkreślić, że nawet utrwalona korzystna linia interpretacyjna nie chroni podatników, gdyż organy podatkowe - kierując się czysto fiskalnym interesem budżetu państwa - są gotowe zmienić ją, nie oglądając się na swoje wcześniejsze stanowisko.

Sytuacja taka miała miejsce m.in. w zakresie skutków wnoszenia przez osoby fizyczne wkładów do spółek osobowych. Choć nieliczne regulujące tę materię przepisy nie zostały zmienione, organy podatkowe, poprzez nową ich interpretację, stwierdziły, że wnoszenie aportem niektórych kategorii aktywów (w szczególności udziałów i akcji) wiąże się z powstaniem przychodu dla wnoszącego.

Dla uzasadnienia swojego stanowiska organy podatkowe musiały dokonać karkołomnych interpretacji obowiązujących przepisów podatkowych. W konsekwencji doprowadziło to do powstania absurdalnych rezultatów. Organy podatkowe stwierdziły m.in. wystąpienie przychodu u wspólników wnoszących do spółki osobowej aport w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Przykładem takiego rozstrzygnięcia jest interpretacja indywidualna ministra finansów z 7 września 2009 r. (nr ITPB1/415-519a/09/HD). Ze względu na zawartą w art. 551 kodeksu cywilnego definicję przedsiębiorstwa, zgodnie z którą w jego skład wchodzą m.in. składniki majątkowe, organ podatkowy stwierdził, że aport przedsiębiorstwa do spółki osobowej wyczerpuje dyspozycję art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT. Stwierdził więc, że wniesienie do spółki osobowej wkładu w postaci przedsiębiorstwa w zamian za udział w tej spółce stanowi odpłatne zbycie przedsiębiorstwa i powoduje powstanie przychodu z działalności gospodarczej. Minister finansów podkreślił, że zwolnienie z podatku dochodowego wartości udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych otrzymanych w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 109 ustawy o PIT nie ma w takim przypadku znaczenia, gdyż przepis ten nie ma zastosowania do spółek osobowych.

W konsekwencji powstała sytuacja, w której według organów podatkowych nie podlega opodatkowaniu wniesienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części od spółek kapitałowych, lecz wniesienie ich do transparentnej z podatkowego punktu widzenia spółki osobowej powoduje powstanie u wspólnika przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Uważam, że te problemy i wątpliwości nie powinny zrażać przediębiorców do działania, w ramach spółek osobowych. Należy pamiętać, że istnieją sposoby ograniczenia ryzyka działalności z ich wykorzystaniem, pozwalające bezpiecznie korzystać z oferowanych przez spółki osobowe korzyści podatkowych. Wcześniejsza wiedza o możliwych ryzykach pozwala zaplanować działania w sposób niebudzący wątpliwości organów podatkowych. Dodatkowo dla minimalizacji ryzyk związanych z przeprowadzanymi transakcjami warto występować do ministra finansów o wydanie indywidualnych interpretacji.

(EM)