Jak przygotować się do rozliczenia podatku dochodowego za 2011 rok

Po zakończeniu roku podatkowego w terminie do 30 kwietnia roku następnego podatnicy podatku dochodowego są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym.

Aby móc rozliczyć się z fiskusem za 2011 rok, trzeba wybrać odpowiedni formularz. Jego wybór zależy od rodzaju dochodów osiąganych przez podatnika w trakcie całego roku podatkowego. Podatnicy podatku dochodowego będą mieli do wyboru jeden z formularzy: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39. Przy czym może zdarzyć się sytuacja, gdy podatnik będzie musiał złożyć więcej niż jeden formularz zeznania, np. gdy uzyska dochody zarówno ze stosunku pracy, jak i odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Każdy podatnik może otrzymać stosowny formularz oraz załączniki wraz z objaśnieniami w każdym urzędzie skarbowym. Najlepiej wziąć kilka sztuk, aby w razie pomyłki nie biegać po kilka razy do urzędu.

Można też w ogóle nie fatygować się do urzędu skarbowego. Zeznania nie trzeba składać na oryginalnym formularzu wydrukowanym w drukarni na zamówienie Ministerstwa Finansów. Ważne, aby złożone zeznanie miało dokładnie takie same pozycje oraz identyczny układ jak określony w przepisach wydanych przez ministra finansów. W praktyce oznacza to, że zeznanie można złożyć zarówno na oryginalnym druku pobranym w urzędzie skarbowym, jak i można w tym celu posłużyć się kserokopią formularza lub wydrukiem z programu komputerowego. Formularze można również pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Finansów (www.mf.gov.pl).

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Podatnicy, na których ciąży obowiązek złożenia zeznania, są zobowiązani w terminie określonym dla złożenia zeznania podatkowego wpłacić należny podatek lub różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników. Podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. W razie niezłożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz z wyjątkiem dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.

Jeśli okaże się, że roczne zarobki studenta nie przekroczą 3091 zł (kwota wolna od podatku), urząd skarbowy zwróci mu nadpłatę podatku pobraną przez płatnika w formie zaliczek. Jednak również w takiej sytuacji złożenie zeznania podatkowego, nawet zerowego, będzie konieczne.

Art. 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Sposobów złożenia rocznego zeznania podatkowego jest kilka. Można to zrobić w urzędzie skarbowym osobiście bądź za pośrednictwem poczty. W przypadku wysyłania zeznania pocztą trzeba pamiętać, aby zrobić to listem poleconym. W takim przypadku potwierdzenie nadania listu poleconego jest dowodem na to, że podatnik w odpowiednim terminie przesłał zeznanie do urzędu.

Podatnicy mogą też złożyć zeznanie w specjalnych urządzeniach dostępnych w niektórych urzędach skarbowych, tzw. urzędomatach.

Jednak najszybszą metodą na rozliczenie jest wysłanie PIT-u drogą elektroniczną.

Zeznanie roczne powinno być złożone do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. Organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego. Właściwość urzędu zależy od miejsca zamieszkania podatnika w ostatnim dniu roku podatkowego, a gdy zamieszkanie na terytorium Polski ustało przed tym dniem, to według ostatniego zamieszkania w Polsce. Jeśli małżonkowie rozliczający się wspólnie mają różne miejsca zamieszkania, właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania jednego z małżonków wskazanego we wspólnym zeznaniu rocznym.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa o PIT przewiduje kilka sposobów ustalania podatku. Pierwszym z nich jest opodatkowanie według obowiązującej skali podatkowej, ze stawkami podatkowymi 18 i 32 proc. Ten sposób opodatkowania będzie miał zastosowanie m.in. do dochodów uzyskanych z pracy.

Po drugie, podatnicy mogą płacić 19-proc. podatek od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (wybór tego sposobu ustalania podatku następuje przez pisemne oświadczenie złożone przez podatnika; dochodów opodatkowanych w ten sposób nie łączy się z dochodami z innych źródeł).

Po trzecie, podatnicy płacą 19-proc. podatek od dochodów z kapitałów pieniężnych, np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych (dochodów opodatkowanych w ten sposób nie łączy się z dochodami z innych źródeł). W ten sposób nasz podatnik będzie musiał rozliczyć dochody osiągnięte na giełdzie.

Warto wiedzieć, że źródłami przychodów są:

1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,

2) działalność wykonywana osobiście,

3) pozarolnicza działalność gospodarcza,

4) działy specjalne produkcji rolnej,

5) nieruchomości lub ich części,

6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,

7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c),

8) odpłatne zbycie (z zastrzeżeniem sytuacji określonych w art. 10 ust. 2 ustawy):

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany,

9) inne źródła.

Art. 27, 30b, 30c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Podatnicy są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Oznacza to, że nawet gdy uzyskany w 2011 roku dochód nie przekroczy kwoty 3091 zł, tzn. gdy nie ma obowiązku zapłaty podatku, należy złożyć zeznanie roczne.

Ta zasada dotyczy również tych podatników, którzy w ciągu roku ponieśli stratę. Warto o tym obowiązku pamiętać, gdyż za jego niedopełnienie grożą kary przewidziane w kodeksie karnym skarbowym. Niezłożenie zeznania PIT przez podatnika zagrożone jest karą grzywny za wykroczenie skarbowe, która może być wymierzona w granicach od 1/10 do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia. Aktualnie kara grzywny może być wymierzona w wysokości od 138,60 zł do 27 720 zł.

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl