Kiedy objęcie udziałów nie podlega PIT

senior manager w Firmie Doradczej KPMG

Do końca 2010 r. kwestia zwolnienia z opodatkowania wymiany udziałów dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: PIT) budziła pewne kontrowersje (biorąc pod uwagę, iż na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych istniało odpowiednie zwolnienie podatkowe związane z przepisami Dyrektywy Unii Europejskiej nr 2009/133/WE dotyczącej wymiany udziałów).

Począwszy od 1 stycznia 2011 r. weszła w życie znowelizowana ustawa o PIT - wprowadzono nowe przepisy art. 24 ust. 8a i 8b. Zgodnie z tymi regulacjami w przypadku objęcia udziałów (akcji) w drodze wymiany nie podlega opodatkowaniu PIT wartość udziałów (akcji) nabytych, jeżeli w wyniku nabycia:

1. spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały są nabywane, albo

2. spółka nabywająca, posiadająca bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, zwiększa ilość udziałów (akcji) w tej spółce.

Reasumując, transakcja samej wymiany udziałów (akcji) spełniająca powyższe kryteria będzie neutralna podatkowo.

Inną kwestią jest natomiast ustalenie kosztu uzyskania przychodu ze zbycia udziałów (akcji) objętych w drodze wymiany. W zakresie ustalania dochodu ze zbycia udziałów albo akcji przepisy w 2011 r. się nie zmieniły. Tak więc, biorąc pod uwagę uregulowania art. 30b ust. 2 pkt 1 (mający zastosowanie do akcji jako papierów wartościowych) lub pkt 4 (mający zastosowanie do udziałów), dochodem ze zbycia akcji (udziałów) będzie różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia akcji lub udziałów a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub art. 23 ust. 1 pkt 38. Należy tu jednak wspomnieć, iż ustawodawca pomimo braku zmiany art. 30b ust. 2 wprowadził dodatkowy przepis w art. 23 ust. 1 pkt 38c, który stanowi, iż wydatki poniesione przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów przekazywanych spółce nabywającej w drodze wymiany udziałów są kosztem uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia otrzymanych za nie udziałów (akcji) spółki nabywającej. Koszty te ustala się zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 i art. 22 ust. 1f ustawy PIT.

Przepis art. 23 ust. 1 pkt 38c powinien więc mieć tu zastosowanie jako przepis szczególny, a kosztem uzyskania przychodu przy odpłatnym zbyciu otrzymanych w drodze wymiany udziałów (akcji) spółki nabywającej będą: wydatki na objęcie lub nabycie udziałów lub akcji przekazywanych spółce nabywającej albo nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) udziałów lub akcji przekazywanych spółce nabywającej - w przypadku gdy udziały lub akcje przekazywane spółce nabywającej zostały objęte za wkład niepieniężny (aport).

Oprac. sf

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).