Kiedy stypendia są zwolnione z PIT

Czy jest limit zwolnienia

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.815.jpg@RY2@

Stypendia dla uczniów i studentów, których wysokość i zasady udzielania zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a także przyznane przez organizacje prowadzące działalność pożytku publicznego na podstawie regulaminów zatwierdzonych przez organy statutowe tych organizacji, są wolne od podatku dochodowego. Zwolnienie to jest limitowane do kwoty 3800 zł rocznie.

Preferencja obejmuje więc stypendia fundowane przez samorząd terytorialny oraz organizacje pozarządowe w tym np. fundacje czy stowarzyszenia. W tym drugim przypadku ustawa dodatkowo wymaga, aby zatwierdzony przez organy statutowe regulamin przyznawania stypendiów był udostępniony do publicznej wiadomości za pomocą internetu, środków masowego przekazu lub wyłożony dla zainteresowanych w pomieszczeniu ogólnie dostępnym.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 234, poz. 1536 z późn. zm.).

Czy pomoc jest opodatkowana

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.816.jpg@RY2@

Wolne od podatku dochodowego są świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, studentów, a także uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa, samorządów oraz ze środków własnych szkół i uczelni - przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz prawa o szkolnictwie wyższym. Jeśli warunek ten jest spełniony, zwolnienie obejmuje całe świadczenie, bez względu na jego wysokość.

Na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, student może się ubiegać o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Takie wsparcie w całości będzie więc zwolnione z PIT.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 173 ustawy z 27 lipca 2005 r. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.).

Czy inny dochód ma znaczenie

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.817.jpg@RY2@

To, czy uczeń lub student uzyskuje jakiekolwiek inne dochody poza stypendium przyznanym przez samorząd lub organizację pozarządową nie ma obecnie wpływu na zwolnienie podatkowe. Nowelizacja ustawy o PIT zniosła od 2011 r. kryterium dochodowe, które do końca 2010 r. warunkowało stosowanie zwolnienia podatkowego. Przed zmianą przepisów stypendysta, przed pierwszą wypłatą świadczenia, musiał złożyć płatnikowi oświadczenie (według ustalonego wzoru), że nie uzyskuje równocześnie innych dochodów podlegających opodatkowaniu. Stypendysta był także zobligowany do zawiadomienia płatnika o zmianie stanu faktycznego wynikającego z oświadczenia przed wypłatą stypendium za miesiąc, w którym zaszła zmiana. Nowelizacja zlikwidowała te uciążliwe obowiązki informacyjne. Trzeba pamiętać, że stypendium wypłacone na podstawie uchwały rady gminy zwolnione jest z PIT do wysokości 3800 zł rocznie.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy płatnik prześle informację

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.818.jpg@RY2@

Płatnicy stypendiów objętych limitowanym zwolnieniem z podatku, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT - a zatem organizacje pozarządowe i organy samorządowe, mają określone obowiązki informacyjne względem stypendysty oraz organu podatkowego. W terminie do końca lutego roku następnego po roku podatkowym muszą sporządzić informację o wysokości wypłaconego stypendium według ustalonego wzoru i przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

Informacja o wypłaconym stypendium powinna zostać sporządzona na druku PIT-8C (Informacja o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych). Nie wypełnia się tego formularza, jeżeli osoba otrzymująca stypendium złoży płatnikowi do 10 stycznia roku następnego po roku podatkowym oświadczenie sporządzone według ustalonego wzoru (PIT-12), że nie osiągała innych dochodów poza dochodami uzyskanymi od płatnika, z wyjątkiem dochodów określonych w art. 30-30c oraz art. 30e. Wówczas zgodnie z art. 37 ustawy o PIT płatnik będzie zobowiązany do sporządzenia rocznego obliczenia podatku PIT-40.

W przypadku wypłaty stypendiów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT, w kwocie przekraczającej 3800 zł w roku podatkowym ma zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem do poboru zaliczek miesięcznych jako płatnicy są obowiązane: jednostki organizacyjne uczelni, placówki naukowe, zakłady pracy oraz inne jednostki organizacyjne - od wypłacanych przez nie stypendiów. Zaliczkę pobiera się tylko od nadwyżki ponad kwotę zwolnioną, bez uwzględnienia 20 proc. kosztów uzyskania przychodu.

Podstawa prawna

Art. 35 ust. 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy naukowiec ma zwolnienie

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.819.jpg@RY2@

Preferencją podatkową objęte są stypendia otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz od stypendia doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wynika to z art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o PIT i dotyczy świadczeń wypłacanych na podstawie przepisów konkretnej ustawy. W przepisie tym brak jest odwołania do stypendiów otrzymywanych na podstawie przepisów ustawy o zasadach finansowania nauki.

Ten sam przepis zwalnia z podatku również inne (niż określone w tych ustawach) stypendia naukowe i za wyniki w nauce, pod warunkiem że zasady ich przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców wypłacanych na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki nie można jednak utożsamiać ze stypendiami naukowymi i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zastały zatwierdzone w powyższy sposób.

W konsekwencji otrzymane stypendium stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu i nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o PIT. Potwierdzają to organy podatkowe w wydawanych interpretacjach (por. interpretacje: dyrektora izby skarbowej w Łodzi w interpretacji z 28 maja 2012 r., nr IPTPB2/415-155/12-2/AKr, dyrektor izby skarbowej w Warszawie z 29 lutego 2012 r., nr IPPB4/415-920/11-2/MP). Na pracodawcy wypłacającym stypendium ciąży obowiązek płatnika podatku, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Czy doktorant ma zwolnienie

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.820.jpg@RY2@

Warunki przyznawania stypendiów osobom, którym wszczęto przewód doktorski, reguluje rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego, wydane na podstawie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Stypendium otrzymane przez osoby fizyczne, z którymi instytut podpisze umowy na podstawie przepisów tego rozporządzenia, spełni zatem warunki zwolnienia z opodatkowania określone w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o PIT.

Wysokość takiego stypendium doktorskiego nie może być wyższa od minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego asystenta określonej w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich (jest ono wypłacane z góry w okresach miesięcznych). Świadczenie otrzymane w określonej w przepisach wysokości będzie zwolnione z podatku dochodowego w całości.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 19 lipca 2011 r. w sprawie warunków przyznawania stypendiów osobom, którym wszczęto przewód doktorski (Dz.U. nr 160, poz. 956).

Art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy pomoc z uczelni jest bez podatku

@RY1@i02/2012/213/i02.2012.213.18300110e.821.jpg@RY2@

Zwolnieniem podatkowym nie są wprawdzie objęte stypendia fundowane i wypłacane bezpośrednio przez osoby fizyczne. Jednak osoby fizyczne i prawne mogą dokonywać wpłat na uczelniane fundusze: pomocy materialnej i własne fundusze stypendialne utworzone na podstawie art. 103 i 104 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Ze środków funduszy przyznawane są świadczenia dla studentów na podstawie ustalonych kryteriów w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studentów. W konsekwencji stypendia te korzystają ze zwolnień od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 (stypendia naukowe) i pkt 40 (pomoc materialna) ustawy o PIT.

Zatem osoby fizyczne mogą, chociaż niebezpośrednio, przeznaczać środki finansowe, które następnie zostaną przez uczelnię rozdysponowane studentom w postaci pomocy stypendialnej wolnej od podatku.

Podstawa prawna

Art. 103 i 104 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl