W jakich sytuacjach zleceniobiorca skorzysta ze zwolnienia z opodatkowania

@RY1@i02/2012/015/i02.2012.015.071001600.802.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński, radca prawny, doradca podatkowy, menedżer zespołu podatków bezpośrednich w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

W stosunku do osób niebędących pracownikami ustawa o PIT zastrzega dodatkowe warunki, które należy spełnić, aby przekazane kwoty nie stanowiły dla nich przychodów. Otóż otrzymane świadczenia są wolne od podatku, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i poniesiono je: w celu osiągnięcia przychodów, w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe lub przez nie nadzorowane, lub przez osoby pełniące funkcje obywatelskie, o których mowa w ustawie o PIT, w związku z wykonywaniem tych funkcji.

Zarówno pojęcie podróży, jak i pojęcie podróży służbowej nie jest definiowane w przepisach podatkowych. Jednak w odniesieniu do pojęcia podróży służbowej istnieje bogate piśmiennictwo i orzecznictwo, gdyż jest to pojęcie wywodzące się z przepisów prawa pracy. W przepisach podatkowych pojęcie podróży przeciwstawione jest niejako pojęciu podróży służbowej. Zgodnie z prawidłami wykładni językowej należałoby uznać, że pojęcie podróży ma charakter szerszy od pojęcia podróży służbowej. Odnosi się ono bowiem do wszelkich podróży osób niebędących pracownikami, które zostały odbyte w celu uzyskania przychodów. Można zatem uznać, że podróż obejmuje swoim zakresem zasadniczo podróż między miejscem siedziby zleceniodawcy a wskazanym miejscem wykonywania pracy. Ponieważ podróż ma znaczenie szersze niż podróż służbowa, można uznać, że wolne od PIT będą diety i inne należności wypłacane również w związku z podróżą między miejscem zamieszkania osoby niebędacej pracownikiem a siedzibą zleceniodawcy lub miejscem wykonywania zadania. W przypadku pracownika podróż z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania pracy nie stanowi podróży służbowej, a zatem zwrot pracownikowi kwot z tytułu takiej podróży nie korzysta ze zwolnienia podatkowego.

Z tym stanowiskiem, w zakresie zwolnienia z tytułu podróży zleceniobiorców oraz innych osób niebędących pracownikami, zgadza się minister finansów w indywidualnych interpretacjach. Przykładowo w interpretacji z 5 maja 2010 r. (nr ILPB2/415-218/10-2/WS) dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, że w art. 21 ust. 16b ustawy o PIT użyto pojęcia podróż bez określenia służbowa. Tym samym zakres zwolnienia jest znacznie szerszy, gdyż nie ogranicza się ono jedynie do wydatków na podróże służbowe, ale do wszelkich podróży osób niebędących pracownikami, które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów. W konsekwencji organ podatkowy uznał, że dojazd wykładowcy, czyli osoby wykonującej usługi na podstawie umowy o dzieło, do siedziby uczelni będzie mieścił się w określeniu podróż.

Stanowisko takie zostało wyrażone w interpretacji z 19 lipca 2011 r. (nr IPPB4/415-337/11-4/SP) wydanej przez dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Organ podatkowy rozważał w tej interpretacji, czy zwolnione z opodatkowania będą zwracane lub bezpośrednio pokrywane przez spółkę koszty podróży i zakwaterowania członka zarządu związane z jego podróżami z miejsca zamieszkania do siedziby spółki albo innego miejsca związanego z wykonywaniem usług na rzecz spółki. Organ podatkowy uznał, że zwrot czy też pokrycie kosztów podróży i zakwaterowania stanowi przychód, jednak przychód ten jest zwolniony z opodatkowania do wysokości limitów wskazanych w odrębnych przepisach.

Pamiętać jednak należy, że zwolnienie z opodatkowania omawianego przychodu jest obwarowane dodatkowymi warunkami. Po pierwsze, poniesione wydatki nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Po drugie, konieczne jest spełnienie jednego z czterech warunków wymienionych na wstępie, np. wydatek musi być osiągnięty w celu osiągnięcia przychodów.

Możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego w odniesieniu do diet czy innych należności otrzymywanych w opisanych okolicznościach jest istotna nie tylko dla podatników czy osób, które uzyskują przysporzenie. Zasadniczo bowiem, w przypadku zleceniobiorców czy członków organów osób prawnych podmiotami zobowiązanymi do odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku są płatnicy, tj. zleceniodawcy czy spółki wypłacające wynagrodzenie.

EM